HVACR Dersleri · Kendini sına

Ders 2.1 · Sahada güvenlik testi

Her sorunun doğru cevabını seçin; seçince açıklama görünür. Sonunda puanınızı görürsünüz. Yanlış yaptıklarınızı ders notuna dönüp bir daha okuyun.

1Bir soğutucu akışkan tüpü taşınırken veya nakledilirken vananın darbe alıp kırılmasını ve tüpün rokete dönüşmesini önlemek için hangi güvenlik prosedürü uygulanmalıdır?

İpucu: Taşıma sırasında vanayı darbelere karşı koruyan fiziksel parçayı ve tüpün sabitleme yöntemini düşünün.

Koruyucu kapak düşme anında vanayı darbeden korurken, tüpün bir arabaya zincirlenmesi devrilmesini ve kontrolsüz hareketini engeller.
Vanayı açık bırakmak zehirli veya boğucu gazların ortama sızmasına ve yangın/boğulma riskine yol açar.
Soğutucu akışkan tüpleri, emniyet valfinin sıvı yerine buhar fazıyla temasta kalmasını sağlamak için dik konumda taşınmalı ve depolanmalıdır.
Tüpe doğrudan alev uygulamak aşırı basınç artışına ve tüpün patlamasına neden olan son derece tehlikeli bir davranıştır.

2Basınçlı oksijen gazının iklimlendirme ve soğutma sistemlerinde sızdırmazlık testi veya basınçlandırma amacıyla asla kullanılmamasının temel sebebi nedir?

İpucu: Basınç altındaki oksijenin sistemde bulunan kimyasal kalıntılarla gösterdiği tehlikeli reaksiyonu hatırlayın.

Yüksek basınçlı oksijen, hidrokarbon esaslı soğutucu akışkan yağlarıyla birleştiğinde kendiliğinden tutuşarak şiddetli patlamalara yol açar.
Oksijen ve azot tüplerinin her ikisi de yaklaşık 2500 psig gibi oldukça yüksek basınçlarda sevk edilir.
Oksijen gazı sistemde donmaya neden olmaz; asıl tehlikeli etkisi yağ ile reaksiyona girmesidir.
Oksijen nem emici bir madde değildir; kullanımındaki ana risk patlama tehlikesidir.

3Şarj işlemi sırasında soğutucu akışkan tüpündeki basınç düşüşünü önlemek amacıyla tüpü ısıtmak gerektiğinde uygulanması gereken emniyetli yöntem hangisidir?

İpucu: Alev kullanmadan, maksimum sıcaklık sınırı belirlenmiş sıvı bir ortamı tercih etmek gerekir.

Sıcaklığı $90^\circ \text{F}$ seviyesini geçmeyen ılık su banyosu, emniyet valfini riske atmadan kademeli ve güvenli bir ısı transferi sağlar.
Doğrudan alev uygulamak noktasal aşırı ısınmaya, eritilebilir tapaların (fusible plug) erimesine veya tüpün patlamasına yol açar.
KONTROLSÜZ ve yüksek ısı üreten elektrikli rezistanslar tüp içindeki basıncı tehlikeli seviyelere yükseltebilir.
Güneş altında bekleyen tüplerde sıcaklık ve basınç kontrolsüz biçimde $226 \text{ psig}$ ve üzerine çıkabilir.

4Elektrikli bir ekipmanda kurulum veya bakım yapılırken 'Lockout/Tagout' (Kilitleme ve Etiketleme) prosedürünün temel amacı nedir?

İpucu: Servis esnasında bir başkasının şalteri kaldırmasını fiziksel olarak imkansız kılan yöntemi düşünün.

Kilitleme prosedürü, bakımı yapan teknisyen dışındaki kişilerin devreye yeniden enerji vermesini fiziksel olarak engeller.
Lockout/tagout bir ölçüm veya akım sınırlama yöntemi değil, devreden enerjiyi kesme ve emniyete alma prosedürüdür.
Bu işlem voltaj koruması değil, teknisyeni canlı elektrikle temastan koruyan bir emniyet adımıdır.
Nötr ve toprak hattının kasten birbirine bağlanması güvensiz bir elektrik hatasıdır.

5Taşınabilir elektrikli el aletlerinde kullanılan Kaçak Akım Koruma Şalteri (GFCI) cihazının çalışma prensibi aşağıdakilerden hangisidir?

İpucu: Cihazın amacı, insan vücudundan toprağa sızabilecek minik akımları fark edip gücü kesmektir.

GFCI cihazları miliamper düzeyindeki küçük kaçak akımları dahi hissedip devreyi milisaniyeler içinde keserek kullanıcıyı elektrik çarpmasından korur.
GFCI voltaj düzenleyici bir cihaz değildir, sadece kaçak akım tespiti yapar.
Statik elektrik deşarjı GFCI'ın temel işlevi değildir; işlevi akım dengesizliğini tespit etmektir.
Aşırı akıma karşı koruma standart devre kesicilerin (otomat sigortaların) görevidir; GFCI ise kaçak akıma odaklanır.

6Bir portatif merdiven üst çatı veya platform alanına erişim için kullanıldığında, merdiven yan rayları dayanak noktasının en az ne kadar üstüne uzanmalıdır?

İpucu: İniş ve binişlerde teknisyene tutunma desteği sağlayacak standart yüksekliği hatırlayın.

Çatıya veya landing alanına güvenli geçiş ve tutunma sağlayabilmek için merdivenin üst yüzeyden en az $3 \text{ ft}$ yüksekte sonlanması gerekir.
$1 \text{ ft}$ tutunma ve geçiş güvenliği için yetersiz bir mesafedir.
$5 \text{ ft}$ gereksiz yüksek olup merdiven dengesini bozabilir; standart güvenlik ölçüsü $3 \text{ ft}$ kadardır.
Merdivenin çatı hizasında bitmesi teknisyenin çatıya çıkarken veya inerken tutunacak yer bulamamasına ve düşmesine yol açar.

7Yangın söndürücüler üzerindeki sınıflandırmada yer alan 'A', 'B' ve 'C' harflerinden 'C' harfi hangi tür yangınlara müdahale için uygundur?

İpucu: Elektrik akımı bulunan cihaz ve panolarda güvenle kullanılabilen yangın sınıfını düşünün.

C sınıfı yangın söndürücüler iletken olmayan maddeler içerir ve elektrikli cihaz yangınlarında güvenle kullanılır.
Katı maddeler ve genel çöpler A sınıfı yangın kategorisine girer.
Yanıcı sıvılar B sınıfı yangın kategorisinde yer alır.
Metal yangınları D sınıfı yangın söndürücüler ile müdahale edilen özel yangınlardır.

8Tezgah üstü sabit taşlama makinesinde (grinder) iş parçası dayama siperi (tool rest) ile taşlama taşı arasındaki açıklık en fazla ne kadar olmalıdır?

İpucu: Taşlanan malzemenin araya kayıp sıkışmasını engelleyecek kadar milimetrik çok küçük bir mesafeyi tercih edin.

Siperlik ile taş arasındaki açıklığın en fazla $1/16 \text{ in.}$ tutulması, iş parçasının taş ile siper arasına sıkışıp patlamasını önler.
Bu açıklık iş parçasının veya elin içeri çekilmesi için tehlikeli derecede geniştir.
Yarım inçlik boşluk sıkışma kazalarına ve taşın kırılmasına zemin hazırlar.
1 inçlik boşluk güvenlik standartlarına tamamen aykırıdır ve ağır yaralanmalara neden olabilir.

9Yeterli havalandırması olmayan kapalı bir alanda yoğun soğutucu akışkan gazına maruz kalan bir teknisyende oksijensizlik nedeniyle ortaya çıkan ilk fizyolojik belirtiler hangileridir?

İpucu: Ağır gazların oksijeni uzaklaştırması sonucu beyine az oksijen gitmesiyle oluşan ilk hisleri düşünün.

Havadan ağır olan soğutucu akışkanlar oksijeni yer değiştirir; oksijen yetersizliği ilk olarak baş dönmesi ve dudaklarda uyuşma ile kendini gösterir.
Oksijen eksikliği doğrudan ateş yükselmesine neden olmaz.
Gaz birikmesindeki ilk erken uyarı sinyalleri nörolojik hafif uyuşma ve sersemliktir.
Soğutucu akışkan buharlarının asfiksi (boğulma) etkisinde renk körlüğü görülen bir ilk belirti değildir.

10ASHRAE Standardı 34-2010 soğutucu akışkan güvenlik sınıflandırmasına göre 'B3' kodlu bir soğutucu akışkan hangi özellikleri taşır?

İpucu: Sınıflandırmada 'B' harfi zehirliliğin yüksek olduğunu, '3' sayısı ise tutuşma eğiliminin yüksekliğini ifade eder.

'B' harfi 400 ppm altında toksisite tespit edildiğini (yüksek toksisite), '3' rakamı ise yüksek alevlenirlik seviyesini temsil eder.
Düşük toksisite ve alevlenmez yapı 'A1' sınıfı ile gösterilir.
Düşük toksisite ve yüksek alevlenirlik 'A3' sınıfının tanımıdır.
Yüksek toksisite ve alevlenmez yapı 'B1' sınıfı ile temsil edilir.

← Ders notuna dön