HVACR Dersleri · Kendini sına

Ders 2.2 · El aletleri testi

Her sorunun doğru cevabını seçin; seçince açıklama görünür. Sonunda puanınızı görürsünüz. Yanlış yaptıklarınızı ders notuna dönüp bir daha okuyun.

1Kaliteli el aletlerinin ucuz aletlere kıyasla servis teknisyenleri tarafından tercih edilmesinin temel nedeni nedir?

İpucu: Alet ucunun gerilim altındaki dayanıklılığı ve malzeme kalitesi ile ilgili bir hususu düşünün.

Kaliteli el aletleri sertleştirilmiş çelik uçları ve ergonomik sapları sayesinde zorlu vidalarda deforme olmadan uzun süre kullanılabilir.
Aletin kalitesi hafifliğinden ziyade kullanılan malzemenin dayanıklılığı ve temperlenmiş çelik yapısıyla ilgilidir.
Yalıtım özelliği genel el aletlerinin kalitesini belirleyen temel bir dayanıklılık kriteri değildir, spesifik yalıtımlı aletlere özgüdür.
Genel el aletleri mekanik amaçlı olup bünyelerinde ölçüm sensörü barındırmazlar.

2HVAC/R iklimlendirme ve soğutma işlerinde panelleri sökerken en yaygın kullanılan lokma tornavida (nut driver) boyutları hangileridir?

İpucu: Kabin panellerindeki altıgen başlı vidaları sökerken en çok karşılaşılan standart boyutları hatırlayın.

Pano ve kabin vidalarında en sık karşılaşılan cıvata başı ölçüleri olduğu için $\frac{1}{4}$ ve $\frac{5}{16}$ inç lokma tornavidalar HVAC alanında en çok tercih edilenlerdir.
Bu büyük ölçüler genellikle ağır boru tesisatlarında kullanılır, standart panel vidalarında tercih edilmez.
Bu ölçüler belirli özel bağlantı elemanları için olsa da kabin kapaklarındaki standart vidalar için ana ölçü değildir.
Bu kadar küçük ölçüler ince elektronik cihazlarda kullanılır, HVAC kabin panelleri için uygun değildir.

3Yumuşak pirinçten yapılmış rekor bağlantılarını sıkarken veya gevşetirken ayarlanabilir anahtarlar yerine açık ağızlı rekor anahtarı (flare nut wrench) kullanılmasının ana sebebi nedir?

İpucu: Ayarlanabilir anahtarların yumuşak metallere uyguladığı dengesiz baskının yapabileceği tahribatı düşünün.

Rekor anahtarının özel ağız yapısı somunu çok noktadan kavrayarak yumuşak pirinç somunların ezilmesini ve köşelerinin yuvarlanmasını engeller.
Anahtarın kullanımı mekanik sıkma ile ilgilidir, boru içindeki akışkan dinamiğine etki etmez.
Isı uygulaması pürmüz veya ısı tabancası ile yapılır, el anahtarının böyle bir işlevi yoktur.
Rekor anahtarları manuel el aletleridir, tork anahtarları gibi otomatik tork sınırlaması yapmazlar.

4Dört vanalı manometre manifoldlarında vakum hortumunun çapının ($\frac{3}{8}$ inç), diğer hortumlara ($\frac{1}{4}$ inç) göre daha geniş tasarlanmasının sebebi nedir?

İpucu: Akış kısıtlaması azaldıkça tahliye hızının nasıl etkilendiğini göz önüne getirin.

Daha geniş hortum çapı akış kısıtlamasını düşürerek vakum pompasının sistemi daha hızlı ve derin bir şekilde tahliye etmesini sağlar.
Vakum hortumu yüksek basınç hattı için değil, sistemdeki havayı ve nemi tahliye etmek için tasarlanmıştır.
Hortum çapının genişletilmesi sıvı şarjından ziyade gazların tahliye hızını artırmaya yöneliktir.
Hortumun temel işlevi manifold ile vakum pompası arasında düşük dirençli hat oluşturmaktır.

5R-410A gibi yüksek basınçlı soğutkanlarla çalışırken servis ekipmanı seçiminde dikkat edilmesi gereken en kritik güvenlik önlemi nedir?

İpucu: Aşırı sistem basınçlarının ekipman dayanıklılığı üzerindeki etkisini ve yaralanma riskini düşünün.

R-410A yüksek çalışma basınçlarına sahip olduğundan, kullanılan manifold, hortum ve kurtarma cihazlarının patlama veya yaralanma riskine karşı bu basınçlara uygun olması şarttır.
Ekipmanların kablosuz veya pilli olması çalışma güvenliğini doğrudan etkileyen basınç dayanıklılığı kriteri değildir.
Hortum boyunun uzatılması basınç emniyetini sağlamaz, aksine basınç düşüşlerine ve miktar kayıplarına yol açabilir.
Manometrenin sıfırlanması ölçüm doğruluğu ile ilgilidir, ekipmanın yüksek basınca karşı fiziki güvenliğini sağlamaz.

6Halide kaçak dedektörü ateşlendiğinde, çekilen havada halojenli soğutkan gazı bulunması durumunda alevde nasıl bir değişim gözlenir?

İpucu: Halojen kimyasallarının sıcak bakır yüzeyle etkileşimi sonucu oluşan renk spektrumunu hatırlayın.

Soğutkan gazı reaksiyon gövdesindeki sıcak bakır diske çarptığında halojen yapı bozunur ve alev rengi yeşilden mora kayar.
Halide dedektörlerinde gaz varlığında alev sönmez, renk değişimi ile görsel tespit sağlanır.
Gaz teması beyaz duman oluşturmaz, belirleyici değişim alevin renk tayfındadır.
Alev boyunun uzaması yerine alevin renginin değişmesi soğutkan varlığının temel göstergesidir.

7Kılcal boru kesicinin (capillary tube cutter) standart bir boru kesiciye göre kılcal borularda tercih edilme nedeni nedir?

İpucu: Kılcal boruların hassas ve küçük iç çapının tıkanmaması veya şeklinin bozulmaması gerektiğini düşünün.

Özel bıçak yapısı sayesinde kılcal borunun hassas olan iç kesitini ezmeden keserek gaz akış kanalının açık kalmasını sağlar.
Kılcal boru kesici mekanik bir kesme aletidir, lehimleme veya ısıtma işlevi bulunmaz.
Alet sadece kesim işlemi içindir, boru dış yüzey temizliği için tel fırçalar kullanılır.
Kesim sırasında gaz tahliyesi yapılmaz, aksine işlem öncesinde sistemin boşaltılmış olması gerekir.

8Soğutkan geri kazanım işleminde geri kazanım tankının buz kovasına konulmasının amacı nedir?

İpucu: Sıcaklık düşüşünün gaz/sıvı tank basıncı üzerindeki etkisini ve bunun akış hızına katkısını göz önüne getirin.

Sıcaklığın düşürülmesi tank içi basıncı azaltır, bu da sistem ile tank arasında daha büyük bir basınç farkı oluşturarak soğutkanın daha hızlı akmasını sağlar.
Nem filtresi sistemdeki filtre kurutucular tarafından yapılır, buz kovasının amacı basınç yönetimidir.
Buz kovası soğutkanın kimyasal bileşimini korumak için değil, fiziksel aktarım hızını artırmak için kullanılır.
Buz kovası doğrudan geri kazanım tankını soğutur, geri kazanım makinesinin motorunu veya kompresörünü soğutmaz.

9Contalı (gasket-type) delme vanalarının (piercing valves) kalıcı erişim yerine yalnızca geçici sistem erişimi için önerilmesinin sebebi nedir?

İpucu: Kauçuk ve elastomer esaslı contaların açık hava ve ısı karşısındaki uzun vadeli dayanıklılığını düşünün.

Kauçuk contalar zamanla yüksek sıcaklık ve hava teması nedeniyle sertleşip çatlayacağından uzun vadede kaçaklara neden olur.
Vana iğnesi boruyu delip çekildikten sonra hat açık kalır, contalı vanalar tıkanmaya yol açmaz.
İğne yapısı çelikten mamul olup tekrar tekrar kullanılabilir dayanıklı bir bileşendir.
Delme vanaları mekanik hat erişim elemanlarıdır, doğrudan bir elektriksel risk taşımazlar.

10Bir devredeki akımı (amper) ölçmek için pensampermetre (clamp-on ammeter) kullanmanın standart bir ampermetreye kıyasla sunduğu en büyük kolaylık nedir?

İpucu: Ölçüm yapılacak kablonun kesilmesi veya sökülmesi ihtiyacını ortadan kaldıran mekanizmayı hatırlayın.

Pensampermetre, çenelerindeki manyetik alan sensörleri sayesinde kabloyu kesmeden veya devreyi açmadan akım değerini ölçer.
Pensampermetre voltajı sıfırlamaz, akım ölçerken voltaj hattına müdahale etmez.
Doğru ölçüm için çenenin yalnızca tek bir iletken etrafına kapatılması gerekir.
Pensampermetreler ölçüm ekranı ve devreleri için kendi dahili pillerini kullanırlar.

← Ders notuna dön