Her sorunun doğru cevabını seçin; seçince açıklama görünür. Sonunda puanınızı görürsünüz. Yanlış yaptıklarınızı ders notuna dönüp bir daha okuyun.
1Soğutucu akışkan silindirine ısı uygulanması gerektiğinde güvenlik açısından yapılması gereken doğru işlem hangisidir?
İpucu: Güvenli ısıtma için insan elinin hissettiği ılık sıcaklığı geçmeyen su banyoları önerilir.
Bu sıcaklık aşırı basınç yükselmesini önleyerek güvenli bir buharlaşma desteği sağlar.
Odaklanmış yüksek ısı silindirde tehlikeli basınç artışına ve patlamalara yol açabilir.
Aşırı sıcak su kademeli ve güvenli sıcaklık kontrolünü zorlaştırarak tehlike oluşturur.
Doğrudan açık alev ve aşırı ısı emniyet vanalarının açılmasına veya tankın patlamasına sebep olur.
2Karışım (blended/zeotropik) soğutucu akışkanların sistem şarjı yapılırken bileşenlerin ayrışmasını (fraksiyonlaşmayı) önlemek için akışkan tanktan nasıl çıkarılmalıdır?
İpucu: Karışımın ilk günkü bileşim oranlarını koruyabilmek için tanktaki faz durumuna dikkat edilmelidir.
Karışımı oluşturan maddelerin kütlesel oranlarını korumak için tanktan sıvı fazda çekim yapılması şarttır.
Buhar fazında çekim yapıldığında uçuculuğu yüksek bileşenler daha hızlı ayrılarak karışım oranını bozar.
Yüksek sıcaklıktaki buhar fazı fraksiyonlaşma riskini ortadan kaldırmaz.
Doymuş buhar fazında çekim yapmak zeotropik karışımların bileşen dengesini bozar.
3Çalışmakta olan bir sistemin emiş hattından sıvı soğutucu akışkan şarjı yapılırken kompresör hasarını önlemek için nasıl bir prosedür uygulanmalıdır?
İpucu: Kompresörlerin yalnızca sıkıştırılabilir akışkan fazında çalışan cihazlar olduğunu unutmayın.
Kompresörler sıvıları sıkıştıramayacağı için girintili manifold veya kısma cihazı ile sıvının buharlaşması sağlanır.
Kompresöre giren sıvı miktarının artması mekanik hasara ve sıvı darbesine neden olur.
Kısma yapılmadan doğrudan verilen sıvı kompresörde ciddi mekanik arızalara yol açar.
Sıvı akışkanın kartele doğrudan gitmesi yağın köpürmesine ve kompresörün yağsız kalmasına sebebiyet verir.
4Alıcı üzerindeki King vanasının normal çalışma konumunda olduğu, soğutucu akışkanın alıcıdan sıvı hattına serbestçe aktığı ve manometre hortumunun bağlandığı servis portunun kapalı olduğu konum hangisidir?
İpucu: Normal çalışma durumunda servis portunu sızdırmaz şekilde kapatan mil pozisyonunu düşünün.
Vana mili en dışa çevrildiğinde sistem akışı açık kalırken servis portu kapatılır.
Vana mili tamamen içeri çevrildiğinde sıvı hattı kapatılır ve akış engellenir.
Bu konumda hem sıvı hattı hem de servis portu açık olur; vakum veya duran basınç testinde kullanılır.
Bu konum servis portunu sisteme açarak çalışma basınçlarının okunmasını sağlar.
5Sabit orifisli (kılcal boru veya piston tipi) kısma cihazına sahip iklimlendirme sistemlerinde doğru şarj miktarını belirlemek için yaygın olarak hangi yöntem kullanılır?
İpucu: Sabit debili kısma elemanlarında yük değişimlerinin emiş hattındaki gaz sıcaklığına etkisini ölçen yöntemi dikkate alın.
Sabit kısıtlayıcılı sistemlerde yük değişimlerine göre buharlaştırıcı çıkışındaki kızdırma miktarı temel alınır.
Alt soğutma yöntemi sabit orifisler yerine genelde termostatik genleşme vanalı sistemlerde kullanılır.
Yalnızca çekilen akıma bakmak sistemdeki ısı yükleri nedeniyle yanıltıcı şarj kararlarına yol açabilir.
Sadece kanatçık sıcaklığı tek başına doğru şarj miktarını belirlemede yeterli ve güvenilir değildir.
6Termostatik genleşme vanasına (TXV) sahip iklimlendirme sistemlerinde doğru soğutucu akışkan miktarını doğrulamak için hangi şarj yöntemi kullanılır?
İpucu: TXV evaporatör aşırı kızdırmasını kendisi sabit tuttuğu için kondanser tarafındaki sıvı durumu ölçülmelidir.
TXV evaporatör aşırı kızdırmasını sabit tuttuğundan, sistem şarjı kondanser çıkışındaki sıvı alt soğutması ile kontrol edilir.
TXV evaporatör aşırı kızdırmasını otomatik ayarladığı için bu ölçüm şarj seviyesini doğru göstermez.
Kuru hazne sıcaklık farkı hava tarafı performansını gösterir, akışkan şarj miktarını doğrudan doğrulamaz.
Gözetleme camı bilgi verse de hassas ve standart şarj doğrulaması için ölçülen alt soğutma değeri esastır.
7Zeotropik (yakın azeotropik) soğutucu akışkanlar ile çalışan bir sistemde evaporatör aşırı kızdırmasını (superheat) hesaplarken basınç/sıcaklık tablosundan hangi sıcaklık değeri alınmalıdır?
İpucu: Gaz/buhar fazının başladığı ve doymuş buhar halini temsil eden sıcaklık noktasını hatırlayın.
Aşırı kızdırma tamamen buhar fazındaki akışkan ile ilgili olduğundan doymuş buharın oluştuğu çiy noktası kullanılır.
Kabarcık noktası ilk buhar kabarcığının oluştuğu doymuş sıvı sıcaklığıdır ve alt soğutma hesabında kullanılır.
Kritik nokta faz değişiminin bittiği yüksek basınç/sıcaklık bölgesidir, aşırı kızdırma hesabı ile ilgisi yoktur.
Donma noktası soğutma çevrimindeki hal değişim noktalarını temsil etmez.
8Zeotropik bir soğutucu akışkan kullanılan bir sistemde kondanser alt soğutması (subcooling) hesaplanırken P/T tablosundan hangi değer okunmalıdır?
İpucu: Sıvı fazının doymuş halini ve ilk buhar kabarcığının çıktığı sıcaklık sınırını düşünün.
Alt soğutma sıvı fazdaki akışkan ile ilgili olduğundan doymuş sıvının sıcaklığını veren kabarcık noktası kullanılır.
Çiy noktası doymuş buhar sıcaklığını temsil eder ve aşırı kızdırma (superheat) hesabında kullanılır.
Ortalama değer geçiş aralığını gösterir ancak hassas alt soğutma hesabında doğrudan sıvı noktası alınmalıdır.
Bu nokta akışkanın sıvı haldeki alt soğutma miktarını belirlemek için kullanılmaz.
9Soğutma teknolojisinde 'sıcaklık kayması' (temperature glide) kavramı neyi tanımlar?
İpucu: Karışımı oluşturan farklı saf maddelerin aynı basınçta farklı kaynama sıcaklıklarına sahip olmasını göz önüne alın.
Karışımı oluşturan farklı akışkanların kaynama noktaları farklı olduğundan hal değişimi sabit bir sıcaklıkta gerçekleşmez.
Bu fark kompresörün sıkıştırma oranı ve ortam koşulları ile ilgilidir, akışkanın hal değişimi özelliği değildir.
Bu durum hat izolasyonu ile ilgili bir kayıptır, akışkanın termodinamik faz değişimi tanımı değildir.
Sıcaklık kayması fan hızıyla değil, akışkan bileşenlerinin kimyasal kaynama özellikleri ile alakalıdır.
10Dereceli şarj silindirlerinin (graduated charging cylinders) her kullanımdan önce çevre sıcaklığına göre kalibre edilmesinin temel nedeni nedir?
İpucu: Sıvıların sıcaklıkla genleşip büzülmesinin hacimsel ölçümlere etkisini düşünün.
Sıvı yoğunluğu ve hacmi sıcaklığa bağlı değiştiği için doğru kütlesel şarj yapmak adına kalibrasyon şarttır.
Kalibrasyon ölçeği yağ miktarını değil, sıcaklığa bağlı akışkan hacim değişimini düzeltir.
Şarj silindirleri kapalı ve basınçlı kaplardır, atmosferik basınca eşitlenmezler.
Dış kılıfı döndürerek yapılan kalibrasyon fiziki ölçüm düzeltmesidir, kimyasal yapıyı etkilemez.