HVACR Dersleri · Kendini sına

Ders 2.8 · Kalibrasyon testi

Her sorunun doğru cevabını seçin; seçince açıklama görünür. Sonunda puanınızı görürsünüz. Yanlış yaptıklarınızı ders notuna dönüp bir daha okuyun.

1İklimlendirme ve soğutma sektöründe kullanılan bir ölçüm aletinin "kalibrasyonu" terimi tam olarak neyi ifade eder?

İpucu: Aletin okuduğu değeri doğrulanmış bir referans noktası ile eşleştirme sürecini düşünün.

Kalibrasyon, cihazın ölçtüğü değerlerin doğrulanmış standart bir referans noktası ile eşleştirilerek ayarlanması işlemidir.
Pil değişimi cihazın çalışması için gerekli bir bakım adımıdır ancak ölçüm değerlerinin doğruluğunu standartlara göre ayarlama işlemi değildir.
Cihazı değiştirmek bir kalibrasyon işlemi değil, ürün tedarik veya değişim sürecidir.
Koruyucu önlemler cihazın kalibrasyonunu korumasına yardımcı olur ancak kalibrasyonun kendisi değildir.

2Bir termometrenin düşük sıcaklık doğrulaması yapılırken ezilmiş buz ve su karışımına tuz veya şeker eklenmemesinin temel sebebi nedir?

İpucu: Karışıma eklenen maddelerin sıvının hal değişim (donma) sıcaklığı üzerindeki etkisini hatırlayın.

Karışıma eklenen çözünen maddeler suyun donma/hal değiştirme sıcaklığını düşürür ve $32^{\circ}\text{F}$ olan referans noktasını geçersiz kılar.
Tuz ve şeker suda çözünür; temel sorun mekanik hasar değil kimyasal donma noktası değişimidir.
Tuz veya şeker ilavesi sıcaklığı aniden kaynama seviyesine çıkarmaz, yalnızca donma noktasını düşürür.
Prob uçları genellikle yalıtımlı olduğundan temel çekince elektriksel kısa devre değil, sıcaklık standardının sapmasıdır.

3Çoklu problu bir elektronik termometrenin yüksek sıcaklık testinde, kaynar suda ($212^{\circ}\text{F}$) yapılan ölçümde bir probun arızalı kabul edilmesi için sapma miktarının en az ne kadar olması gerekir?

İpucu: Yüksek sıcaklık ölçümlerinde küçük sapmaların tolere edilebildiğini, ancak belirlenen eşik değerin arıza sayıldığını düşünün.

Yüksek sıcaklık seviyelerinde birkaç derecelik sapma töreler edilebilirken, $4^{\circ}\text{F}$ üzerindeki bir fark probun kusurlu olduğunu gösterir.
Yüksek sıcaklık aralığında $1^{\circ}\text{F}$'lik sapma kabul edilebilir bir tolerans sınırıdır.
$10^{\circ}\text{F}$ çok yüksek bir hata payıdır; arızalı kabul edilme sınırı daha düşüktür.
Bu derece hassas bir sapma yüksek sıcaklık testlerinde arıza göstergesi olarak değerlendirilmez.

4Deniz seviyesinden $1000\text{ ft}$ veya daha yüksek bir konumda termometre doğrulaması yapılırken, kaynar su sıcaklığı yerine hangisinin referans alınması önerilir?

İpucu: Yüksek rakımda atmosfer basıncının değişmesiyle suyun kaynama noktasındaki kaymayı göz önüne alın.

Yüksek irtifalarda atmosfer basıncı düştüğü için su $212^{\circ}\text{F}$ altında kaynar; bu nedenle doğruluk için sertifikalı laboratuvar termometresi standart kabul edilmelidir.
Vücut sıcaklığı düşük-orta aralık için pratik bir referanstır ancak yüksek sıcaklık kalibrasyonu için laboratuvar standardının yerini tutmaz.
Vakum seviyeleri basınç göstergelerinin kalibrasyonunda kullanılır, sıcaklık ölçümü için standart değildir.
Saha şartlarında saf alkol kaynatmak standart ve güvenli bir sıcaklık kalibrasyon yöntemi değildir.

5Bir soğutucu akışkan borusunun yüzey sıcaklığı ölçülürken sensörün doğru değer vermesi için hangi uygulama yapılmalıdır?

İpucu: Sensörün ortam havasıyla temasını kesip boru ile ısıl dengeye ulaşmasını sağlayan yalıtım yöntemini düşünün.

Sensörü köpük bantla sarmak, çevre havasının etkisini izole ederek probun boruyla aynı sıcaklığa ulaşmasını sağlar.
Sensörün ortamla ısıl dengeye ulaşması için yeterli zaman tanınmalıdır, anlık dokundurma yanlış okumaya sebep olur.
Su uygulaması sıcaklık farklarında buharlaşarak veya soğuyarak ölçüm hatasına yol açabilir.
Ortam havası üflemek sensörün boru sıcaklığı yerine çevre havası sıcaklığını okumasına neden olur.

6Bir manifold basınç gösterge setinin doğruluğunu kontrol etmeden önce yapılması gereken ilk adımlardan biri nedir?

İpucu: Basınç ölçümüne başlamadan önce kadran iğnesinin durması gereken başlangıç noktasını hatırlayın.

Testin başında atmosfer basıncında $0\text{ psig}$ göstermeyen bir manometre ile doğru ölçüm yapmak imkansızdır.
Sıfır noktası doğrulanmadan yüksek basınca bağlamak hatalı okumalara yol açar.
Hortumları ısıtmak gösterge kalibrasyonu için geçerli veya gerekli bir adım değildir.
Gösterge iğnesini rastgele en üst değere ayarlamak cihazın kalibrasyonunu tamamen bozar.

7Soğutucu akışkan silindiri kullanarak basınç göstergesi kontrolü yapılırken neden kullanılmış/geri kazanım kapları yerine yeni (bakır) akışkan silindirleri tercih edilmelidir?

İpucu: Silindir içinde başka gazların bulunmasının doygunluk basıncı üzerindeki olumsuz etkilerini düşünün.

Kirlenmiş bir silindirdeki basınç, sıcaklık/basınç çizelgesindeki doğru değerleri vermeyeceği için güvenilir bir standart oluşturmaz.
Geri kazanım kapları sıfır basınçta değil, içindeki akışkan miktarına göre değişken basınçtadır.
Tüm soğutucu akışkanların basıncı sıcaklığa bağlı olarak değişir.
Yeni silindirlerde hem sıvı hem buhar fazı dengede bulunur.

8Düşük taraf basınç göstergesinin atmosfer basıncının altındaki (vakum) doğruluğunu sahada kontrol etmek için hangi yöntem kullanılır?

İpucu: Atmosfer basıncının altındaki mutlak vakum seviyelerinde gösterge iğnesinin ulaşacağı son noktayı hatırlayın.

Pompanın çekebildiği en derin vakumda gösterge $30\text{ in. Hg}$ ($29.92\text{ in. Hg}$) değerine yaklaşıyorsa vakum kademesi doğru kabul edilir.
Yüksek basınç uygulamak vakum (atmosfer altı) ölçeğini test etmez.
Buzlu su banyosu sıcaklık ölçüm cihazları içindir, basınç göstergesi vakum testi için kullanılmaz.
Vanaları kapatmak tek başına vakum testi gerçekleştirmek için yeterli değildir.

9Bir VOM (Volt-Ohm-Miliampermetre) cihazının ohmmetre özelliğinin doğruluğu kontrol edilmeden önce yapılması gereken ilk işlem nedir?

İpucu: Direnç ölçümüne başlamadan önce test uçları kısa devre edilerek yapılan kalibrasyon adımını düşünün.

Direnç testlerine başlamadan önce cihazın sıfırlama ayarı yapılmalı, gerekirse piller ve test uçları kontrol edilmelidir.
Direnç ölçümü için voltaj kademesi değil, ohm kademesi ayarlanmalıdır.
Ohmmetre canlı devrelere asla bağlanmamalıdır; bu durum cihaza zarar verir.
Miliamper skalası akım ölçümü içindir ve kalibrasyon öncesi sigortayı yakmak istenmeyen bir hatadır.

10Pensampermetre kalibrasyonu, bilinen bir elektrikli ısıtıcı devresinde Ohm Kanunu ($I = \frac{E}{R}$) kullanılarak kontrol edilirken akım değerinde küçük sapmalar görülmesinin temel sebebi nedir?

İpucu: İletken maddelerin sıcaklığı arttıkça elektriksel dirençlerinde meydana gelen değişimi göz önüne alın.

Isıtıcı rezistanslar ısındığında direnç değeri yükselir; bu durum çekilen akımın ilk hesaplanan teorik değerden biraz farklı olmasına yol açar.
Pensampermetreler alternatif akım ölçümünde hatta fiziksel temas kurmadan indüksiyonla ölçüm yapar; pil hemen tükenmez.
Şebeke voltajı sıfıra düşerse devre çalışmaz ve akım akmaz.
Şebeke beslemesi değişmediği sürece alternatif akım devre içinde doğru akıma dönüşmez.

11Elektronik soğutucu akışkan sızıntı dedektörlerinin doğruluğu test edilirken cihazın sensör ucuna KESİNLİKLE yapılmaması gereken işlem nedir?

İpucu: Hassas elektronik sensörlerin aşırı yüksek gaz konsantrasyonuna maruz kaldığında uğrayacağı fiziki durumu düşünün.

Sensör elemanına doğrudan saf soğutucu akışkan püskürtülmesi dedektör sensörüne kalıcı zarar verir.
Referans sızıntı hazneleri cihazın güvenli testi için özel olarak tasarlanmıştır.
Akışkanı havayla karıştırarak seyreltmek sensöre zarar vermeden sızıntı algılamasını kontrol etmenin güvenli bir yoludur.
Arka plan kompanzasyonu dedektörün ortamdaki sabit gazı göz ardı etmesini sağlayan faydalı bir özelliktir.

12"Yaş kit" tipi baca gazı analizörlerinde kullanılan potasyum hidroksit sıvısı ile ilgili güvenlik ve bakım açısından hangisi doğrudur?

İpucu: Test kitinde kullanılan kimyasal sıvının ciltle temasındaki tehlikesini ve kullanım ömrünü hatırlayın.

Potasyum hidroksit yakıcıdır, ciddi yanıklara neden olabilir ve üretici talimatlarına göre periyodik olarak yenilenmelidir.
Kimyasal madde tehlikelidir ve testler yapıldıkça doygunluğa ulaşarak yenilenmesi gerekir.
Sıvı kaynatılmaz; sıfır ayarı cihaz üzerindeki kayar ölçek ile yapılır.
Potasyum hidroksit çözeltisi sıvıdır ve sızdırmaz vanası olan kapalı kapta dik konumda taşınmalıdır.

← Ders notuna dön