Ders 3.4 · Arıza tespiti testi

Güç tüketen cihazlar enerjiyi sadece iletmekle kalmaz, enerjiyi harcayarak iş üretir; gücü iletme işini ise anahtarlar üstlenir.

Yükler akım tüketerek iş üreten ve yapısında bobin veya direnç bulunduran bileşenlerdir; anahtarlar ise bu yüklere güç aktaran güç geçiren cihazlardır.

Birden fazla yük genellikle birbirine paralel bağlanırken, onları kontrol eden anahtarlar yüklerle seri olarak bağlanır.

Güç geçiren elemanlar güvenlik veya çalışma kontrolü sağlayan anahtarlardır, güç kaynağının kendisi değillerdir.

Anahtarlar birbirine paralel bağlandığında herhangi tek bir anahtarın kapanması yükü çalıştırır, bu da tüm anahtarların kapalı olmasını gerektiren tekil yük kontrolü mantığına uymaz.

Tek bir yükü kontrol eden birden fazla anahtarın tümü kapalı konumda olmadan yüke güç ulaşamayacağı için anahtarlar birbiriyle ve yükle seri bağlanır.

Anahtarların yüke paralel bağlanması durumunda anahtarlar kapandığında kısa devre oluşur ve yüke güç ulaşmaz.

Paralel anahtarlar bağımsız yollar oluşturur ve yükün seri kontrol gereksinimini karşılamaz.

Sadece anahtar kapalı olduğunda veya her iki prob aynı potansiyeldeki hatta dokundurulduğunda 0 volt okunur.

Açık anahtarın giriş tarafında sıcak hat (Line 1), çıkış tarafında ise yük üzerinden tamamlanan nötr hattı bulunduğu için hat voltajının tamamı okunur.

Devre ana güç kaynağı olan 115 volt ile beslendiği için düşük voltaj kontrol değeri okunmaz.

Devrenin güç kaynağı 115 volt olduğundan bunun üzerinde bir gerilim ölçülemez.

İç mekan fan motorunu tek başına çalıştırmak için R terminali ile G terminali köprülenmelidir.

Soğutma döngüsünü başlatmak için R terminali ile Y terminali arasında köprü kurulmalıdır.

Standart termostat terminallerinde 'W' harfi ısıtma devresini temsil eder ve R'den gelen gücü W'ye iletmek ısıtma sistemini başlatır.

R ve W terminalleri aynı güç bacağının dağıtım noktaları olduğu için aralarına köprü atmak kısa devreye yol açmaz.

Soğutma kontaklarına paralel bağlı olan eleman soğutma önsezeridir; ısı önsezeri ise ısıtma devresiyle ilgilidir.

Isı önsezeri, ısı rölesi bobiniyle seri bağlı olan ve ortamın aşırı ısınmasını önlemek için termostat kontaklarını erken açan ayarlanabilir bir dirençtir.

Isı önsezeri kontaklarla seri bağlı olduğundan sadece termostat kontakları kapalıyken (ısıtma devredeyken) üzerinden akım geçer.

Isı önsezeri yüksek voltaj devresinde değil, termostat içindeki düşük voltajlı ($24\text{ V}$) kontrol devresinde yer alır.

Seri bağlı olsaydı soğutma çalışırken devreye girerdi, fakat soğutma önsezeri kapalı (OFF) döngüsünde işlev görür.

Soğutma önsezeri soğutma kontaklarına paralel bağlıdır; kontaklar açıkken (OFF) üzerinden az miktarda akım geçerek bimetali ısıtır ve soğutmanın erken başlamasını sağlar.

Soğutma önsezeri ısıtma rölesiyle değil, soğutma kontrol devresiyle ilişkilidir.

Soğutma önsezerleri genellikle sabit ve ayarsız dirençlerdir.

Bu değer güç ve voltaj oranının yanlış hesaplanması sonucu elde edilir.

Trafonun taşıyabileceği maksimum akım, Volt-Amper değerinin ikincil voltaja bölünmesiyle ($40\text{ VA} / 24\text{ V} = 1.666\text{ A}$) hesaplanır.

2.50 amperlik bir çekim 40 VA trafonun kapasitesini aşar ve trafonun aşırı ısınarak yanmasına neden olur.

Volt ve VA değerlerinin çarpılmasıyla hatalı şekilde bulunan aşırı yüksek bir değerdir.

Klamp ampermetre hatta fiziksel olarak seri bağlanmaz, iletkenin etrafına kelepçelenir.

Küçük akımları hassas okumak için kablo 10 kez sarılarak alan şiddetlendirilir ve okunan değer 10'a bölünerek gerçek akım bulunur.

Klamp ampermetre kelepçe yöntemiyle akım ölçer, voltaj problarıyla birincil ve ikincil uçları birleştirmek kısa devre yaratır.

Ohmmetre enerjili devrede akım ölçmek için kullanılmaz.

Ohmmetre asla enerjili devrede kullanılmamalıdır; bu durum metreye ve kullanıcıya zarar verir.

Elektrik gücü kapatıldıktan sonra en az bir kablonun sökülmesi, ohmmetrenin pilinden çıkan akımın paralel yollardan geçerek sahte direnç değeri vermesini engeller.

Voltmetre, motorun sargısının açık mı yoksa durmuş mu olduğunu tek başına ayırt edemez, bunun için direnç ölçümü şarttır.

Gövde topraklamasının sökülmesi paralel sargı geri beslemesini engellemez.

Tam hat voltajının okunması için problardan birinin Hat 1'de, diğerinin Hat 2 veya Nötr hattında olması gerekir.

Voltmetre potansiyel farkı ölçer; aynı hat üzerindeki iki nokta arasında potansiyel fark bulunmadığından ölçüm her zaman 0 volt çıkar.

Aynı güç bacağı üzerinde direnç ne olursa olsun iki nokta arasında potansiyel fark oluşmaz.

Aynı yüksek voltaj hattı üzerindeki ölçümde kontrol devresi voltajı okunmaz.

Merdiven şemaları bileşenlerin fiziki yerini değil, devrenin mantıksal işleyiş sırasını gösterir.

Çizgi şemaları elektriksel mantığı basitleştirmek için kullanılır, bileşenlerin gerçek görünümünü sunmaz.

Resimsel şemalar bileşenlerin ünite içindeki gerçek konumlarını ve kablo renklerini göstererek parçaları fiziki olarak bulmayı kolaylaştırır.

Blok şemalar sadece genel alt sistemleri gösterir, detaylı kablo rengi veya konum bilgisi içermez.

Resimsel şemalar fiziki yerleşime odaklanır, devrenin mantıksal akışını takip etmeyi zorlaştırabilir.

Merdiven (çizgi) şemaları solda kontrol anahtarları ve sağda güç tüketen yükler olacak şekilde devrenin mantıksal çalışma sırasını izlemeyi sağlar.

Montaj şeması mekanik birleştirme adımlarına odaklanır.

Borulama şeması soğutucu akışkan hattını gösterir, elektrik mantığını anlatmaz.