HVACR Dersleri · Kendini sına

Ders 6.3 · Sıvı yakıtlı ısıtma testi

Her sorunun doğru cevabını seçin; seçince açıklama görünür. Sonunda puanınızı görürsünüz. Yanlış yaptıklarınızı ders notuna dönüp bir daha okuyun.

1Konutlarda ve hafif ticari binalardaki ısıtma sistemlerinde en yaygın kullanılan ve ortalama $140.000\text{ Btu/gal}$ ısı içeriğine sahip olan yakıt yağı derecesi hangisidir?

İpucu: Konut ısıtmasında standart kabul edilen ve ticari dizel yakıtına çok benzer nitelikteki dereceyi düşünün.

Number 1 yakıt yağı en hafif yakıt yağı olup yaygın olarak gaz yağı (kerosene) adıyla bilinir.
Number 2 yakıt yağı, konut ve hafif ticari sistemlerde standart olarak kullanılan ve ortalama $140.000\text{ Btu/gal}$ ısı üreten yakıttır.
Number 4 yakıt yağı ağır yağlar sınıfına girer ve daha büyük ticari binalarda kullanılır.
Number 6 yakıt yağı en ağır yakıt yağlarından biridir ve yalnızca büyük endüstriyel tesislerde tercih edilir.

2Bir konutun yıllık fuel-oil tüketimi 1000 galon olarak öngörülüyorsa, depolanan yakıtın kalitesini korumak ve tortu oluşumunu önlemek için önerilen ideal depo kapasitesi kaç galon olmalıdır?

İpucu: Yakıt kalitesini korumak adına önerilen tank kapasitesi yıllık toplam tüketimin belirli bir kesridir.

Sektör standartlarına göre yakıtın depoda uzun süre bekleyip bozulmaması için tank kapasitesi yıllık tüketimin yaklaşık üçte biri ($1/3$) oranında seçilmelidir.
Yıllık tüketimin yarısına denk gelen depo boyutları yakıtın uzun süre tankta kalmasına ve tortu yapmasına neden olabilir.
Yıllık tüketimin tamamını karşılayacak büyüklükte bir tank seçilmesi, yakıtın uzun süre maruz kaldığı nem ve ısı nedeniyle kalitesinin düşmesine yol açar.
Çok küçük bir tank seçimi nakliye ve sık teslimat zorluklarına neden olacağı için ideal dengeden uzaktır.

3Yer altı çelik yakıt depolama tanklarını (STI-P3) korozyona karşı korumak amacıyla kullanılan ve tankın ana metalinden önce oksitlenerek yıpranan koruyucu eleman hangisidir?

İpucu: Tankın taban metalini korumak üzere kendini feda ederek oksitlenen metal çubukları hatırlayın.

Dielektrik burçlar farklı metallerin birleşme noktalarında korozyonu önleyen yalıtkan bariyerlerdir.
Çinko veya magnezyumdan yapılan kurbanlık anotlar çelik tanktan önce korozyona uğrayarak tankın gövdesini korur.
Alev tutucu başlıklar yanma odasındaki alev biçimini ve hava-yakıt karışımını düzenleyen elemanlardır.
Solenoid vanalar hattaki yakıt akışını elektriksel olarak kontrol etmek veya kesmek için kullanılır.

4Yakıt deposunun brülörden 15 feet (yaklaşık 4,5 metre) veya daha fazla aşağıda bulunduğu durumlarda yakıtı brülöre ulaştırmak için aşağıdakilerden hangisi kullanılır?

İpucu: Standart brülör pompalarının emiş kaldırma sınırını aşan yüksekliklerde ek bir pompalama ünitesi gerekir.

Tek borulu yerçekimi sistemleri tankın brülör seviyesinden yüksekte olduğu durumlarda uygundur.
15 feet aşan yüksek emiş mesafelerinde brülör üzerindeki pompanın emme kapasitesi yetersiz kalacağından yardımcı takviye pompası kullanılır.
Deaeratör hattaki havayı ayrıştırmak için kullanılır, yüksek mesafe emiş gücünü tek başına artıramaz.
Basınç düşürme vanaları yüksek emiş kaldırma kuvveti sağlamak yerine akış basıncını dengelemeye yarar.

5Fuel-oil brülörlerinde 1 libre yakıtın emniyetli ve tam yanmasını sağlamak amacıyla %50 fazla hava uygulandığında toplam kaç libre hava sağlanmalıdır?

İpucu: Teorik mükemmel yanma için gereken 14,4 libre havanın üzerine yarısı kadar daha hava ilave edin.

14,4 libre hava, 1 libre yakıtın teorik ve kusursuz yanması için gereken tam miktardır ancak pratik kullanımda yetersizdir.
Teorik olarak gereken 14,4 libre havaya %50 eksra hava eklendiğinde $14,4 \times 1,5 = 21,6\text{ libre}$ hava elde edilir.
Bu miktar %100 fazla hava kullanılması anlamına gelir ki bu da aşırı baca ısı kaybına yol açar.
7 libre, yaklaşık olarak 1 galon Number 2 yakıt yağı kütlesine karşılık gelen değerdir.

6Alev tutmalı (flame-retention) modern brülörlerin eski tip geleneksel brülörlere göre sunduğu belirgin avantajlardan biri hangisidir?

İpucu: Alevin sıkılaşmasını, daha yüksek statik hava basıncını ve motor dönme hızındaki artışı değerlendirin.

Modern alev tutmalı brülörler daha düşük değil, daha yüksek motor devrinde ($3450\text{ rpm}$) çalışırlar.
Flame-retention brülörler $3450\text{ rpm}$ motor devri, yüksek statik hava basıncı ve $300^\circ\text{F}-500^\circ\text{F}$ daha sıcak bir alev sunar.
Modern brülörler yakıtı atomize etmek için $100\text{ psig}$ ve üzeri yüksek basınçlar kullanırlar.
Eksiksiz hidrokarbon yanması sonucunda karbondioksit açığa çıkması doğal bir süreçtir, sıfırlanamaz.

7Bir yakıt memesinin (nozzle) üzerinde "1.00" yazması ve brülör pompasının $100\text{ psig}$ basınçta çalışması durumunda yakıt püskürtme hızı ne kadardır?

İpucu: Meme üzerindeki etiket, standart test basıncındaki saatlik akış hızını (gph) gösterir.

Memelerin üzerindeki anma değerleri dakikadaki değil, saatteki galon cinsinden kapasiteyi ifade eder.
Meme üzerindeki nominal değer, $100\text{ psig}$ standart çalışma basıncında saatte püskürtülen galon miktarını (gph) temsil eder.
Akış hızı birimi litre/saniye olarak derecelendirilmez.
Meme derecelendirmeleri ağırlık (libre) yerine hacim (galon) esasına dayanır.

8Brülör döngüsü kapandığında meme hattındaki havanın genleşmesi sonucu oluşan damlatmayı (afterdrip) ve brülör gurultusunu önlemek için hangi bileşen kullanılabilir?

İpucu: Sistem durduğu anda meme hattındaki basınçlı yağı anında kesen elektriksel anahtarlamalı vanayı düşünün.

Solenoid vana, brülör durduğu anda yağ akışını anında keserek genleşen havanın memeden yağ itmesini önler.
Çift kademeli pompa emiş yüksekliğini artırmak içindir, kapandaki hat içi hava genleşmesini engellemez.
Baca rölesi alev güvenliğini denetleyen bir kumanda elemanıdır, fiziksel yağ damlamasını doğrudan engellemez.
Kurbanlık anotlar tank koruması için korozyon engelleyici malzemelerdir.

9Kadmiyum sülfit (cad cell) fotosel elemanının karanlıktaki (alev yokken) ve alev gördüğündeki direnç değerleri hakkında hangisi doğrudur?

İpucu: Kadmiyum sülfit malzemesi ışık algıladığında elektriksel iletkenliğini artıran bir fotodirençtir.

Cad cell elemanı ışık görmediğinde yüksek direnç gösterirken yanma başladığında ışığın etkisiyle direnci belirgin şekilde düşer.
Kadmiyum sülfit malzemesi ışık aldıkça iletkenliği artan bir yapıya sahiptir, direnci yükselmez.
Cad cell sabit dirençli bir eleman değildir; ana fonksiyonu ışığa göre direnç değiştirmektir.
Cad cell bir gerilim üreteci (termokupl gibi) değil, ışığa duyarlı bir dirençtir.

10Kesintili (interrupted) ateşleme sisteminin, kesintisiz (intermittent) ateşleme sistemine göre sağladığı temel avantaj nedir?

İpucu: Kıvılcımın tüm çalışma boyunca değil, sadece ilk tutuşma esnasında aktif olmasının parçaların aşınmasına etkisini değerlendirin.

Ateşleme arkı yalnızca başlama anında çaktığı ve alev oluştuktan sonra kapatıldığı için donanım yıpranması ve çalışma gürültüsü azalır.
Yanma boyunca kıvılcımın devam etmesi kesintisiz (intermittent) ateşlemenin özelliğidir.
Ateşleme tipi ne olursa olsun alevi denetlemek için cad cell veya benzeri sensörler şarttır.
Ateşleme stratejisi motorun dönme hızını değiştirmez.

11Bir ısıtma sisteminde net baca gazı sıcaklığı (net stack temperature) nasıl hesaplanır?

İpucu: Bacadan çıkan gazın sıcaklığından, brülörün emdiği ortam havasının sıcaklığını düşün.

Net baca sıcaklığı, toplam baca sıcaklığından yanma için çekilen ortam havasının sıcaklığı düşülerek bulunur.
Net baca sıcaklığı toplama işlemiyle değil, giriş ve çıkış sıcaklık farkı alınarak hesaplanır.
Sıcaklık farkı hesaplamalarında bölme işlemi uygulanmaz.
Kanal sıcaklık farkı hava tarafındaki $T$ artışını verir, net baca sıcaklığını vermez.

← Ders notuna dön