Her sorunun doğru cevabını seçin; seçince açıklama görünür. Sonunda puanınızı görürsünüz. Yanlış yaptıklarınızı ders notuna dönüp bir daha okuyun.
1ASHRAE Standard 62.1–2013 standardı iklimlendirme ve havalandırma sektöründe hangi temel amaca hizmet etmek üzere kullanılır?
İpucu: Mühendislerin ve teknisyenlerin iç mekandaki kirleticileri seyreltmek ve taze hava sağlamak için başvurduğu temel kılavuzdur.
Bu standart, mühendislerin ve teknisyenlerin binalarda insan sağlığına uygun iç hava kalitesi sunması için uyması gereken havalandırma kriterlerini tanımlar.
Bu standart soğutucu gazların çevresel etkilerine değil, binalardaki hava kalitesine ve havalandırma gereksinimlerine odaklanır.
Cihazların enerji verimlilik derecelendirmeleri farklı standartlar kapsamına girer; bu standart iç ortam havasının temizliği ile ilgilidir.
Yapı malzemelerinin thermal yalıtım standartları havalandırma kalitesi standardından tamamen ayrı kurallara tabidir.
2Binalarda renksiz, kokusuz ve radyoaktif bir gaz olan radonun birikmesinin temel kaynağı nedir?
İpucu: Bu gaz doğrudan jeolojik yapıda bulunan ve zamanla bozunan doğal bir elementten türetilir.
Toprakta bulunan uranyum elementinin radyoaktif bozunması sonucunda oluşan radon gazı, betondaki çatlaklar ve giderlerden binalara sızar.
Asbest karoları lifli yapısal zararlara yol açar, ancak radyoaktif radon gazı salınımı yapmazlar.
Yakıtların eksik yanması radyoaktif gaz yerine zehirli bir gaz olan karbonmonoksiti açığa çıkarır.
Binalardaki nem ve küf birikimi uçucu organik bileşikler ve sporlar üretir, radyoaktif gaz oluşturmaz.
3İç mekanlarda küflerin (molds) çimlenmesi, büyümesi ve canlılığını sürdürmesi için mutlaka ihtiyaç duyduğu iki temel unsur hangisidir?
İpucu: Binalardaki selüloz bazlı yüzeyler ile ıslak ortamlar bir araya geldiğinde bu mikroorganizmalar hızla çoğalır.
Küfler gelişim gösterebilmek için rutubet ile birlikte kağıt, ahşap veya toz gibi organik maddelere ihtiyaç duyarlar.
Güneş ışığı küf gelişimi için şart olmadığı gibi, hava akımının varlığı da sporların yayılmasına yardımcı olur.
Küf sporları soğuk veya sıcak ortamlarda canlı kalabilir; karbonmonoksit ise küfün büyüme gereksinimlerinden biri değildir.
Klor mantar öldürücü etkiye sahiptir ve küfün büyümesi için elverişli bir besin maddesi değildir.
4Küf temizleme (remediasyon) standartlarına göre 'Seviye IV' (Level IV) kontaminasyon olarak sınıflandırılan alanın büyüklüğü ne kadardır?
İpucu: Bu seviye, tehlikeli madde eğitimi almış uzmanlarca en üst düzey kişisel koruyucu donanım kullanılmasını gerektiren en geniş alanı temsil eder.
Seviye IV, en geniş alanı kapsayan kontaminasyon düzeyi olup tam yüz HEPA filtreli respiratör ve koruyucu tulum kullanımı gerektirir.
Bu boyut aralığı Seviye II kontaminasyon olarak sınıflandırılmaktadır.
10 square feet altındaki küçük küf alanları Seviye I sınıfına girmektedir.
Bu alan büyüklüğü Seviye III kontaminasyon kapsamına girmektedir.
5Karbonmonoksit ($CO$) gazının oluşumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi bilimsel olarak doğrudur?
İpucu: Yakıt-hava karışımının veya yanma ortamı sıcaklığının yetersiz kalması bu zehirli gazın temel sebebidir.
Yanma sürecinde yetersiz oksijen bulunması veya alev sıcaklığının kritik sınırın altına inmesi karbonmonoksit üretimini tetikler.
Bu reaksiyon azot dioksit ve kükürt dioksit gibi diğer kirleticileri oluşturur, karbonmonoksiti değil.
Tam yanma sağlandığında yan ürün olarak esas itibarıyla karbondioksit ve su buharı açığa çıkar.
Karbonmonoksit havadan hafif bir gazdır ve havayla kolayca karışıp yükselebilir.
6Eski binalardaki boyalarda ve tesisat malzemelerinde kullanılan, 1978 yılı sonrasında sınırlandırılan veya yasaklanan sağlığa zararlı madde hangisidir?
İpucu: Eski evlerdeki soyulan boya tozlarında ve içme suyu borularının lehimlerinde sıklıkla rastlanan ağır metaldir.
Kurşun bazlı boyalar 1978'de yasaklanmış olup, su borularındaki kurşun oranı da yasal düzenlemelerle $\%0.25$ seviyesine düşürülmüştür.
Formaldehit boyadan ziyade preslenmiş ahşap mobilyalarda ve yapıştırıcılarda bulunan organik bir bileşiktir.
POM yanma süreçlerinin, özellikle odun yakmanın bir yan ürünüdür.
Titanyum oksit günümüzde fotokatalitik filtrelerde kaplama malzemesi olarak güvenle kullanılmaktadır.
7Yüksek Verimli Parçacık Yakalayıcı (HEPA) filtrelerin standart performans kabulü nedir?
İpucu: İnsan saç teline göre kat kat küçük olan ve akciğerlere kadar ulaşabilen mikroskobik parçacıkları süzebilme yeteneğiyle ölçülür.
HEPA filtreler, mikron altı boyuttaki zararlı partikülleri yüksek verimlilikte süzme kapasitelerine göre derecelendirilir.
Büyük toz tanecikleri basit fiberglas veya throwaway filtreler tarafından da kolaylıkla yakalanabilir.
HEPA filtreler partikül tutucudur; gaz ve kokuların tutulması için aktif karbon filtreler kullanılır.
Filtrenin görevi fiziksel tanecikleri yakalamaktır, nem alma işlevini yerine getirmez.
8Enerji Geri Kazanımlı Havalandırma Cihazları (ERV) ile Isı Geri Kazanımlı Havalandırma Cihazları (HRV) arasındaki temel işlevsel fark nedir?
İpucu: Farklılık, havadan çekilen enerjinin sadece sıcaklığı mı yoksa su buharı içeriğini de mi kapsadığı ile ilgilidir.
ERV cihazlarındaki döner kurutucu (desiccant) diskler nem geçişine izin verirken, HRV üniteleri yalnızca sıcaklık farkından faydalanır.
İki cihaz da mekanik havalandırma üniteleridir; iyonizasyon veya UV ışık temel ayrım faktörleri değildir.
Her iki havalandırma türü de uygun iklim koşullarında yıl boyunca iklimlendirme verimliliği sağlamak için kullanılır.
Her iki sistem de çift kanallı çalışarak eş zamanlı olarak taze hava girişi ve egzoz çıkışı sağlar.
9İklimlendirme kanallarında kullanılan Morötesi (UV) ışıklı temizleme sistemlerinde mikroorganizmaların DNA'sını bozarak öldüren 'germisidal' dalga boyu aralığı hangisidir?
İpucu: Ultraviyole spektrumunun en alt kısmında yer alan ve doğrudan mikrop öldürücü olarak sınıflandırılan düşük dalga boyu grubudur.
UV-C ışınları hücresel yapıya nüfuz ederek mikropların çoğalmasını engelleyen ve mikroorganizmaları yok eden yüksek enerjili banttır.
UV-A bandı uzun dalga boyuna sahiptir ve mikrop öldürücü (germisidal) etkisi oldukça düşüktür.
Bu aralık insan gözünün görebildiği ışık spektrumudur ve germisidal özelliğe sahip değildir.
Kızılötesi ışınlar ısı etkisi yaratmak amacıyla kullanılır, mikrobiyolojik DNA tahribatı yapmaz.
10Karbon filtrelerin (aktif kömür/carbon) havadaki kötü kokuları ve çözücü gazları bünyesinde tutma mekanizmasına ne ad verilir?
İpucu: Gaz maddelerin sıvıya dönüşerek katı yüzeyler üzerinde bir film tabakası şeklinde yapışıp kalması işlemidir.
Adsorpsiyon, gaz veya sıvı moleküllerinin katı bir maddenin geniş iç yüzeyine fiziksel olarak tutunması olayıdır.
Absorpsiyon, bir maddenin başka bir maddenin hacmi içerisine tamamen çekilmesi veya emilmesidir.
Backdrafting, negatif basınç nedeniyle baca gazlarının bina içine geri çekilmesi durumudur.
Fotokatalitik oksidasyon, UV ışığı ve titanyum oksit varlığında kimyasal ayrışma sürecidir.
11Soğutma sezonunda hava debisini düşürmemek ve cihaz performansını korumak için yüksek yoğunluklu filtre değişimlerinde teknisyenin en çok dikkat etmesi gereken parametre nedir?
İpucu: Yanlış filtre seçimi kanal içi statik direnci artırarak evaporatör bobininde buzlanmaya neden olabilir.
Aşırı yoğun filtreler basınç düşüşünü artırarak hava akışını kısıtlar; bu durum evaporatörün donmasına veya ısıtıcının aşırı ısınmasına yol açabilir.
Filtrenin renginin iklimlendirme sisteminin hava dinamiği veya güvenliği üzerinde hiçbir etkisi yoktur.
Çerçeve malzemesinden ziyade doğru ölçü, sızdırmazlık ve basınç düşüşü değerleri kritiktir.
Standart filtre seçiminde temel kriter hava akış direnci ve partikül tutma kapasitesidir.
12Kış aylarında ısıtılan konutlarda insan sağlığı ve konforu için önerilen bağıl nem (relative humidity) oranı aralığı aşağıdakilerden hangisidir?
İpucu: Bu sınırların altına düşüldüğünde hava vücuttan nem çekerek soğukluk hissi yaratır; üzerine çıkıldığında ise küf oluşumu tetiklenir.
Bu nem aralığı, statik elektriği azaltırken bakteri, virüs ve mantarların aktif hale geçmesini en aza indiren ideal konfor aralığıdır.
Bu seviyedeki nem çok kurudur; solunum yollarının kurumasına, cilt problemlerine ve yüksek statik elektriğe sebep olur.
Aşırı yüksek nem ortamda küf, toz akarı ve mikroorganizma çoğalmasını hızlandırır.
Çok düşük nem değerleri ahşap mobilyaların çatlamasına ve ciddi sağlık rahatsızlıklarına yol açar.