Her sorunun doğru cevabını seçin; seçince açıklama görünür. Sonunda puanınızı görürsünüz. Yanlış yaptıklarınızı ders notuna dönüp bir daha okuyun.
1İnsan konforunu doğrudan etkleyen dört temel çevre faktörü aşağıdakilerden hangisidir?
İpucu: İnsan vücudunun etrafındaki hava kalitesini ve ısı transferini doğrudan etkleyen iklimsel etkenleri düşünün.
Konfor; vücudun çevresiyle ısı transfer dengesini belirleyen sıcaklık, nem, hava hareketi ve havanın temizliği faktörlerinin uyumuyla sağlanır.
Basınç ve rüzgar yönü genel atmosferik koşullardır; kapalı mekan iklimlendirme konforunu belirleyen dört ana faktör arasında yer almaz.
Işık ve ses çevresel konfor unsurları olsa da iklimlendirme bilimindeki temel dört hava faktöründen değildir.
Bu parametreler ortam güvenliği ve bina fiziği ile ilgilidir, iklimlendirme konfor tanımındaki temel dört iklimsel faktörü temsil etmez.
2Havanın ve termodinamik özelliklerinin incelendiği bilim dalına ne ad verilir?
İpucu: Nemli havanın sıcaklık ve nem durumlarını harita üzerinde analiz eden bilim dalını hatırlayın.
Psikrometri, havanın nem, sıcaklık, enthalpi gibi fiziksel ve termodinamik özelliklerini inceleyen bilim alanıdır.
Kalorimetri yalnızca fiziksel veya kimyasal süreçlerdeki ısı miktarının ölçümüne odaklanır.
Hidrodinamik, sıkıştırılamaz sıvıların hareketini ve bu hareketin kuvvetlerini inceler.
Aerodinamik, havanın katı cisimler etrafındaki akışını ve oluşan kuvvetleri inceleyen alandır.
3Deniz seviyesinde ve standart atmosferik basınçta, tamamen kuru havanın birim hacim ağırlığı (yoğunluğu) kaç 0.075 lb/ft3'tür?
İpucu: Suyun yoğunluğu olan 62.4 lb/ft3 değerine kıyasla havanın çok daha hafif bir gaz olduğunu dikkate alın.
Standart atmosferik şartlarda tamamen kuru havanın bir kübik fiti 0.075 lb ağırlığa sahiptir.
Bu değer havanın değil, standart şartlardaki suyun birim hacim ağırlığıdır.
Bu değer havanın yoğunluğu değil, yoğunluğun tersi olan özgül hacim (ft3/lb) değeridir.
Bu sayı hava debisi hesaplamalarında kullanılan bir sabittir, havanın birim hacim ağırlığını göstermez.
4Standart şartlarda 1 lb havanın kapladığı hacmi ifade eden 'özgül hacim' (specific volume) değeri kaç ft3/lb'dir?
İpucu: Yoğunluk değeri olan 0.075'in çarpmaya göre tersini (1 / yoğunluk) hesaplayın.
Özgül hacim yoğunluğun çarpmaya göre tersidir; 1 / 0.075 işleminden 13.33 ft3/lb değeri bulunur.
Bu sayı birim hacimdeki havanın ağırlığını gösteren yoğunluk değeridir.
Bu değer 1 lb kütle içerisindeki grain birim dönüştürme katsayısıdır.
Bu sayı toplam ısı formülünde kullanılan bir çarpan sabittir, havanın özgül hacmi değildir.
5Kuru hava, hacimsel olarak yaklaşık hangi oranlarda azot ve oksijen gazlarından oluşur?
İpucu: Atmosferde en büyük paya sahip olan gaz azottur, yaşam kaynağı olan oksijen ise ikinci sırada gelir.
Atmosferik hava yaklaşık %78 azot, %21 oksijen ve %1 diğer gaz bileşenlerinden meydana gelir.
Atmosferdeki gaz dağılımı eşit değildir; azot miktarı oksijene kıyasla çok daha yüksektir.
Bu oranlar azot ve oksijenin atmosferdeki gerçek varlık miktarlarının tam tersidir.
Oksijen oranı bu derece düşük olmayıp canlı yaşamını destekleyen %21 seviyesindedir.
6Havadaki mevcut su buharı kütlesinin, aynı sıcaklıkta havanın taşıyabileceği maksimum su buharı kütlesine oranına ne ad verilir?
İpucu: İki nem miktarının birbirine bölünmesiyle elde edilen yüzde oranını düşünün.
Bağıl nem, havanın mevcut nem içeriğinin aynı sıcaklıktaki doygun nem kapasitesine oranını yüzde (%) olarak ifade eder.
Mutlak nem bir oranlama değildir; havanın birim kütlesindeki net su buharı ağırlığını gösterir.
Çiy noktası bir oran değil, nemin yoğuşmaya başladığı sıcaklık eşiğidir.
Yaş hazne sıcaklığı bir nem oranı değil, buharlaşmalı soğutma etkisini içeren sıcaklık ölçümüdür.
7Psikrometrede ölçülen kuru hazne sıcaklığı ile yaş hazne sıcaklığı arasındaki fark nasıl adlandırılır?
İpucu: Fitildeki su buharlaştıkça yaş hazne sıcaklığının kuru hazneye göre ne kadar düştüğünü gösteren terimi hatırlayın.
Kuru ve yaş hazne termometre okumaları arasındaki derece farkı 'yaş hazne düşüşü' olarak adlandırılır.
Bu ifade standart bir termometrik ölçüm tanımı olmayıp nemin yoğuşma noktasıyla ilgilidir.
Duyulur ısı katsayısı duyulur ısının toplam ısıya oranını gösteren bir grafikle ilgili katsayıdır.
Enthalpi farkı iki durum arasındaki toplam enerji değişimini (Btu/lb) temsil eder.
8Nemli havanın soğutularak içerisindeki su buharının yoğuşmaya başladığı sıcaklığa ne ad verilir?
İpucu: Soğutma serpantini yüzeyinde veya soğuk bir bardağın dışında su damlacıklarının belirdiği sıcaklık seviyesidir.
Çiy noktası, havanın doyma noktasına ulaşıp nemin sıvı halde yoğuşmaya başladığı sıcaklık değeridir.
Yaş hazne sıcaklığı buharlaşmalı soğutma etkisini de içeren toplam ısı göstergesidir, yoğuşmanın başladığı anı temsil etmez.
Kuru hazne sıcaklığı havanın sadece duyulur ısı seviyesini ölçer, yoğuşma eşiğini doğrudan vermez.
Doygunluk enthalpisi bir sıcaklık derecesi değil, doymuş havanın kütle başına taşıdığı toplam enerjidir.
9Psikrometrik kart üzerinde, nem miktarı değiştirilmeksizin (nem ekleme veya çıkarma olmadan) gerçekleştirilen duyulur ısıtma işlemi hangi yönlü çizgiyle gösterilir?
İpucu: Isıtma işlemi duyulur sıcaklığı artırırken mutlak nem çizgisini dikey olarak değiştirmez.
Sadece duyulur ısı eklendiğinde kuru hazne sıcaklığı artar (sağa kayar), nem miktarı sabit kaldığından çizgi yatay ilerler.
Sağdan sola hareket sıcaklığın düştüğünü yani duyulur soğutma yapıldığını gösterir.
Dikey yukarı hareket sıcaklık değişmeden nem eklendiğini (nemlendirme) ifade eder.
Dikey aşağı hareket sıcaklık sabit tutularak nem çıkarıldığını (nem alma) gösterir.
10Yapı elemanlarındaki çatlaklardan, kapı ve pencere kenarlarından ortama giren kontrolsüz dış havaya ne ad verilir?
İpucu: Planlı havalandırma kanalının aksine bina sızdırmazlık eksikliklerinden içeri giren havayı tanımlayan terimdir.
İnfiltrasyon, binanın dış kabuğundaki sızıntı noktalarından rasgele giren plansız dış havadır.
Havalandırma, iç hava kalitesini korumak amacıyla sisteme kasıtlı ve planlı olarak eklenen taze havadır.
Karışım havası, dönüş havası ile taze havanın kanalda birleşmesiyle oluşan havadır.
Egzoz havası, bina içinden dışarıya atılan kirli havadır.
11Bir iklimlendirme sisteminde toplam ısı yükü (Qt) hesabı yapılırken kullanılan matematiksel formül hangisidir?
İpucu: Toplam ısı hesabı, havanın kütlesel debi katsayısını ve enthalpi değişimini (Delta h) kapsar.
Toplam ısı yükü, hava debisi (cfm) ile enthalpi farkının (Delta h) ve 4.5 dönüşüm katsayısının çarpımıyla hesaplanır.
Bu formül toplam ısıyı değil, yalnızca duyulur ısı yükünü (Qs) hesaplamak için kullanılır.
Bu bağıntı toplam ısıyı değil, nem farkından kaynaklanan gizli ısı yükünü (Ql) verir.
13.33 sayısı havanın özgül hacmidir; toplam ısı formülünde sıcaklık farkı ile kullanılmaz.
12Bir havalandırma sisteminde %25 oranında dış hava (90°F) ile %75 oranında iç dönüş havası (73°F) karıştırıldığında, oluşan karışım havasının kuru hazne sıcaklığı kaç °F olur?
İpucu: İki farklı havanın sıcaklıklarını kendi yüzde oranlarıyla çarparak toplayın.
Karışım sıcaklığı (0.25 × 90°F) + (0.75 × 73°F) = 22.5°F + 54.75°F = 77.25°F olarak bulunur.
Bu değer, dış havanın oranının %50'den fazla olması durumunda oluşabilecek hatalı bir hesaplamadır.
Dışarıdan daha sıcak bir hava karıştığı için ortam sıcaklığı 73°F seviyesinde kalamaz.
Havanın çoğunluğu (%75) 73°F olduğu için karışım sıcaklığı dış hava sıcaklığına eşit olamaz.