Ders 7.3 · Hava dağıtımı testi

Kanal sistemlerindeki hava basınçları 1 psi'ya göre son derece küçük değerler olduğundan, su sütunu inçi (1 psi = 27,7 in. WC) birimiyle ölçülür.

Psi birimi kanallardaki düşük hava basınçlarını ölçmek için çok büyüktür ve hassas okuma sağlamaz.

Cıva sütunu inçi genellikle daha yüksek vakum veya barometrik basınç ölçümlerinde kullanılır, kanal hava basıncı için uygun değildir.

Bar yüksek basınçlı akışkan sistemlerinde kullanılan bir birimdir, iklimlendirme kanallarındaki mikro basınç farklarını temsil edemez.

Kanal sisteminde toplam basınç, kanal cidarına dik etki eden statik basınç ile havanın hareketinden doğan hız basıncının toplamıdır.

Atmosferik basınç ortamın genel basıncıdır; kanal içindeki toplam dinamik ve statik bileşenlerin bir parçası olarak toplanmaz.

Mutlak basınç atmosferik basıncı da içerir, kanal içi toplam hava basıncı denkleminde yer almaz.

Mutlak vakum basıncı teorik sıfır noktasıdır ve kanal içi hava hareketini tanımlayan basınç bileşenlerinden değildir.

Santrifüj fan motorlarının çektiği akım taşıdıkları havanın ağırlığı/miktarı ile orantılıdır; emiş tıkandığında taşınan hava miktarı azalacağından amperaj düşer.

Pompa veya kompresörlerin aksine santrifüj fanlar hava akışı kısıtlandığında boşa dönmeye başlar ve motor yükü hafifler.

Hava hareketine karşı oluşan direnç değişimi fan motorunun iş yükünü ve dolayısıyla çektiği elektrik akımını doğrudan etkiler.

Standart fan motorları tıkanıklık durumunda voltajı değiştirmez, mekanik yük azaldığı için çekilen amper düşer.

Standart sac ölçü sisteminde (Manufacturer's Standard Gauge) numara büyüdükçe et kalınlığı (inç cinsinden) küçülür.

Gauge ölçeğinde ters orantı vardır; yüksek numara daha ince sac anlamına gelir.

Gauge kavramı doğrudan metalin et kalınlığını ve metrekare ağırlığını tanımlayan standart bir ölçüdür.

Gauge ölçeği tüm metal levha türlerinde et kalınlıklarını sınıflandırmak için kullanılır.

Kare dirseklerin içine yerleştirilen yönlendirme kanatçıkları hava akımını katmanlara bölerek keskin köşelerdeki türbülansı ve direnci belirgin şekilde azaltır.

Dengeleme damperi hava debisini kısmak veya ayarlamak için kullanılır, türbülansı azaltma işlevi yoktur.

Kanvas konektör üfleyici ile kanal arasında titreşim izolasyonu sağlar, dirsek içindeki hava akışını düzenlemez.

Transisyon parçası farklı kesit boyutlarındaki kanalları birbirine bağlamak için kullanılır.

Hava ayrışma noktalarından sonra kanal kesit alanı küçültülerek kalan havanın hızı ve statik basıncı kanal sonuna kadar sabit tutulur.

Küçülen plenum sistemlerinde özel transisyon parçaları gerektiğinden imalatı ve montajı düz kanallara göre daha pahalı ve zordur.

Küçülen plenum sistemleri farklı ölçülerdeki kanalları birleştirmek için mutlaka transisyon elemanları gerektirir.

Kanal kesitinin küçültülmesi üfleme hattının dinamiği ile ilgilidir, dönüş havası sistem yapısını değiştirmez.

Hava debisi formülü Debi (cfm) = Alan (ft2) × Hız (ft/min) şeklindedir; 2 × 600 = 1200 cfm bulunur.

Bu değer alanın hıza bölünmesiyle elde edilen hatalı bir hesaplamadır.

Bu değer hıza alanın karesiyle müdahale edilmesi sonucu oluşan yanlış bir sonuçtur.

Bu değer yanlış çarpım veya birim çevrim hatasından kaynaklanır.

Pitot tüpü iç içe geçmiş iki tüpten oluşur; dik deliklerden statik basıncı, akışa bakan delikten toplam basıncı alarak hız basıncını belirler.

Anemometre doğrudan hava akış hızını (fpm) ölçmeye yarayan pervaneli veya sıcak telli bir cihazdır.

Psikrometre havanın yaş ve kuru ampul sıcaklıklarını ölçerek bağıl nem bulmakta kullanılır.

Termometre yalnızca sıcaklık değerini ölçer, basınç farklarını algılayamaz.

Dengeleme damperleri sistem hava dağılımını sabitlemek için elle ayarlanıp kilitlenirken, bölge damperleri motorludur ve termostat uyarısıyla sürekli açılıp kapanır.

Tam tersine, bölge damperleri otomatik motorlu kontrol elemanlarıdır.

Her iki damper türü de iklimlendirme ihtiyacına göre üfleme ve ilgili branşman hatlarına monte edilebilir.

Dengeleme damperleri havayı tamamen kesmek yerine debiyi kısıtlayarak oranlar; bölge damperleri ise bölge kapandığında kanalı tam kapatabilir.

Baypas kanalı, kapalı damperler nedeniyle oluşan fazla havayı üfleme plenumundan tekrar dönüş plenumuna aktararak sistem basıncını dengeler.

Esnek kanvas bağlantı yalnızca mekanik titreşimlerin kanala geçmesini önler, fazla havayı yönlendirmez.

Yönlendirme kanatçığı dirseklerdeki türbülansı engeller, hava debisi ve basınç tahliyesi sağlamaz.

Transisyon parçası kanal boyut değişimi içindir; değişken debili bölgeli sistemlerin basınç artışını kompanse etmez.

Esnek malzemeden yapılan kanvas konektörler fan motorunun oluşturduğu mekanik titreşimlerin sac kanallara geçerek bina içine yayılmasını engeller.

Esnek konektörlerin hava hızını artırma veya düzenleme işlevi yoktur.

Nem dengelemesi nemlendirici veya soğutma serpantini ile yapılır, esnek bağlantı elemanıyla ilgisi yoktur.

Konektör bir basınç dönüştürücü değildir, yalnızca fiziksel esneklik ve yalıtım sağlar.

Daha geniş kesit alanı hava hızını düşürür; bu da sürtünme direncini azaltarak havanın fana daha sessiz ve kolay dönmesini sağlar.

Kanal boyutunun büyütülmesi havanın sıcaklığını artırmaz, yalnızca akış dinamiğini etkiler.

Dönüş kanalının boyutu fana giren havanın direncini etkiler, üfleme menfezi çıkış basıncını doğrudan etkilemez.

Kanal boyutu ne olursa olsun havanın temizlenmesi için filtre kullanımı zorunludur.