Her sorunun doğru cevabını seçin; seçince açıklama görünür. Sonunda puanınızı görürsünüz. Yanlış yaptıklarınızı ders notuna dönüp bir daha okuyun.
1Standart verimlilikteki bir klima kondenserinde, 95°F dış hava sıcaklığında normal yoğuşma (kondansasyon) sıcaklığı yaklaşımı (temperature split) kaç °F kabul edilir?
İpucu: Dış ortam sıcaklığına eklenen bu standart fark, kondenser yüksek basınç değerini belirlemeye yarar.
Standart verimlilikteki kondenserlerde yoğuşma sıcaklığı, dış ortam hava sıcaklığından en fazla 30°F yüksek olacak şekilde gerçekleşir.
Bu değer evaparatördeki aşırı kızdırma (superheat) miktarlarıyla ilişkilidir.
Bu değer yüksek verimli (high-efficiency) kondenserlerin yaklaşım sıcaklığı farkıdır.
Bu derece standart sistemlerde evaparatörün kaynama sıcaklığı farklarına daha yakındır.
2Sıcaklık farkı (Temperature Difference - TD) terimi HVAC sistemlerinde neyi ifade eder?
İpucu: Giriş havası ile çıkış havası arasındaki derece değişimini düşünün.
Sıcaklık farkı (TD), hava gibi tek bir ortamın bir ısı değiştiriciden geçerken giriş ve çıkışındaki derece farkını tanımlar.
Bu durum sıcaklık farkı (TD) değil, yaklaşım sıcaklığı (approach temperature veya split) olarak adlandırılır.
Bu tanım soğutucu akışkanın kızdırma (superheat) miktarını tanımlamaktadır.
Bu tanım alt soğutma (subcooling) hesaplamalarında kullanılan bir ölçümdür.
3Bir kapasitörün ohmmetre ile kontrol edilmeden önce güvenli bir şekilde deşarj edilmesi için ne kullanılmalıdır?
İpucu: Ani elektrik boşalmasını engellemek için akımı sınırlayan pasif bir devre elemanı tercih edilmelidir.
Kapasitör klemenslerini dirençle kısa devre yapmak, ani akım sıçramalarını önleyerek güvenli deşarj sağlar.
Tornavida ile doğrudan kısa devre yapmak ark oluşumuna ve klemenslerin veya aletlerin zarar görmesine neden olabilir.
Ampermetre dahili düşük dirence sahip olduğu için yüksek akım çekilip cihaza zarar verebilir.
Doğrudan tel ile kısa devre yapmak kıvılcım çıkararak yaralanmaya veya cihaz hasarına yol açabilir.
4R-410A soğutucu akışkanı ile çalışan bir sisteme R-22 için tasarlanmış manometre manifoldu bağlanırsa nasıl bir durum ortaya çıkar?
İpucu: İki farklı soğutucu akışkanın çalışma basınç seviyeleri arasındaki büyük farkı göz önünde bulundurun.
R-410A'nın çalışma basınçları R-22'ye göre çok daha yüksek olduğu için düşük basınçlı R-22 göstergelerini skalasının ötesinde zorlar.
Analog manometrelerde otomatik gaz dönüştürme özelliği bulunmaz ve fiziksel basınca tepki verir.
Manifold bağlantısı tek başına sistem kimyasını bozmaz, ancak yüksek basınç güvenlik riski oluşturur.
Manometre takılması vakumlama süreciyle doğrudan ilgili değildir ve basınç skalası aşımı ana sorundur.
5Sabit debili (kılcal boru veya orifis tipi) kısılma elemanına sahip bir klimada şarj miktarı kontrol edilirken hangi yöntem kullanılır?
İpucu: Evaparatör çıkışındaki gazın sıcaklığı ile kaynama sıcaklığı arasındaki farkı ölçen parametreyi hatırlayın.
Sabit debili elemanlarda akışkan debisi basınca bağlı olduğundan, evaparatörün doğru doluluğu aşırı kızdırma ile ölçülür.
Alt soğutma yöntemi öncelikle Termostatik Genleşme Valfi (TXV) kullanılan sistemlerde tercih edilir.
Yağ seviyesi kompresör yağlaması içindir, soğutucu akışkan şarj miktarını belirlemez.
Kondenser yaklaşım sıcaklığı kondenserin kirlilik durumunu kontrol etmek için kullanılır.
6Termostatik Genleşme Valfi (TXV) kullanılan bir klima sisteminde aşırı şarj olup olmadığını belirlemek için en güvenilir ölçüm hangisidir?
İpucu: Genleşme valfi süperheat'i kontrol ettiği için fazladan eklenen gazın sıvı hattı ve kondenser üzerindeki etkisine bakın.
TXV süperheat'i sabitlediği için fazla akışkan kondenserin alt kısmında birikerek alt soğutma miktarını artırır.
TXV superheat değerini sabit tutmaya çalıştığından şarj miktarındaki artış superheat'i belirgin şekilde değiştirmez.
Hat çapı fiziksel bir tesisat parametresidir ve soğutucu akışkan şarjıyla değişmez.
Amper artışı tek başına şarjı göstermez; yüksek kirlilik veya mekanik zorlanma da amperi artırabilir.
7Bir klimada emiş basıncı normalden belirgin şekilde düşük ve emiş hattı ısınmışsa (yüksek superheat), en olası arıza nedeni nedir?
İpucu: Evaparatörün akışkan bakımından yetersiz kalması durumunu düşünün.
Evaparatöre yeterince akışkan gitmediğinde kaynama basıncı düşer ve gaz hatta ilerlerken fazla ısınır.
Tıkalı filtre hava akışını keserek emiş hattının soğumasına ve aşırı kızdırmanın sıfıra yaklaşmasına yol açar.
Kondenser fanı durduğunda yüksek basınç artar, emiş hattının ısınması ana belirti değildir.
Aşırı şarj durumunda emiş basıncı ve alt soğutma yüksek olur, emiş hattı ısınmaz.
8Kompresörün mekanik olarak pompalamadığı (kapasite düşüklüğü) bir durumda basınç ve akım değerlerinde nasıl bir değişim gözlenir?
İpucu: Kompresörün gazı emip basma görevini yapamadığında alçak ve yüksek taraf basınçlarının birbirine yaklaşacağını düşünün.
Kompresör valfleri kaçırdığında veya pistonlar sıkıştırmadığında iş yapamaz, bu da emişin yükselmesine, deşarjın ve çekilen akımın düşmesine neden olur.
Bu durum kondenser kirliliği veya sisteme aşırı gaz şarjı yapıldığında ortaya çıkar.
Basınçların sıfırlanması sistemin tamamen gaz kaçırması anlamına gelir, pompalama kapasitesiyle doğrudan ilgili değildir.
Akımın çok yükselmesi mekanik kilitlenme durumuna işarettir.
9Bir klimanın evaparatör serpantininin buz tutmasının (karlanmasının) temel mekanik nedeni nedir?
İpucu: Serpantin yüzeyindeki nemin buza dönüşmesi için akışkanın buharlaşma sıcaklığının hangi sınırın altına düşmesi gerekir?
Düşük şarj veya yetersiz hava akışı nedeniyle kaynama sıcaklığı donma noktasının altına indiğinde havadaki nem serpantin üzerinde donar.
Kondenser fanının hızlı dönmesi kondenser basıncını düşürür ama evaparatörün buz tutmasının ana nedeni değildir.
Fazla şarj kaynama basıncını ve sıcaklığını artırır, bu da donmayı engeller.
Termostat yüksek ayarlandığında kompresör erken durur ve buzlanma oluşmaz.
10Üç fazlı bir kompresör motorunun elektriksel sargı kontrolleri yapılırken ohmmetre ile alınan okumalarda ne beklenir?
İpucu: Üç fazlı sistemlerin dengeli ve simetrik sargı yapısını göz önüne getirin.
Üç fazlı motorlarda her üç sargı simetriktir ve aralarındaki direnç değerleri aynı olmalıdır.
Kalkış ve ana sargı ayrımı tek fazlı (single-phase) motorlara özgüdür.
Gövdeye iletkenlik olması motorun şaseye kısa devre olduğunu ve arızalı olduğunu gösterir.
Sargılar arasında sonsuz direnç okunması motor sargılarının kopuk (açık devre) olduğunu gösterir.
11Kondenser serpantininin tıkalı veya kirli olması sistem yüksek basınç (head pressure) değerini nasıl etkiler?
İpucu: Serpantin yüzeyindeki kirliliğin ısıyı dış ortama atma yeteneğini nasıl etkileyeceğini düşünün.
Havanın serpantinden geçememesi ısı atılımını engeller, bu da yoğuşma sıcaklığının ve dolayısıyla yüksek taraf basıncının artmasına yol açar.
Kirlilik ısı atımını hızlandırmaz, aksine yalıtım etkisi yaparak engeller.
Kondenser kirliliği öncelikle yüksek basınç tarafını etkiler.
Basınç vakuma düşmez, aksine gaz sıkışması ve ısınma nedeniyle basınç aşırı artar.
12Bir servis teknisyeni kompresörün iç aşırı yük koruyucusunun (internal overload) sıcaklıktan dolayı açtığını tespit ettiğinde, kompresörü tekrar çalıştırmadan önce ne yapmalıdır?
İpucu: Dahili koruma elemanının bimetal yapısının resetlenmesi için gerekli fiziksel şartı hatırlayın.
Dahili termik koruyucu motor sargıları soğumadan tekrar kapanmaz, bu nedenle kompresörün soğuması şarttır.
Sigortayı sürekli kaldırmak sargıların yanmasına veya şalterin hasar görmesine neden olabilir.
Fanın sökülmesi sıcaklığı daha da artırarak sorunu derinleştirir.
Azot basmak motorun soğumasını sağlamaz ve kompresörün mekanik olarak dönmesini sağlamaz.