Her sorunun doğru cevabını seçin; seçince açıklama görünür. Sonunda puanınızı görürsünüz. Yanlış yaptıklarınızı ders notuna dönüp bir daha okuyun.
1Gereğinden büyük (oversized) bir iklimlendirme cihazının iklimlendirilen mekânda küf oluşumu riskini artırmasının temel nedeni nedir?
İpucu: Cihazın çalışma periyotlarının uzunluğu ile havanın neminin alınması arasındaki ilişkiyi düşünün.
Sistemin kapalı kalma süresinin uzaması ortamdaki nemin yeterince uzaklaştırılmasını engeller ve yüksek bağıl nem küf gelişimini tetikler.
Küf oluşumu riski kanallardaki terlemeden ziyade cihazın sık dur-kalk yapması sonucu ortamdaki bağıl nemin yükselmesinden kaynaklanır.
Büyük cihazlar daha küçük değil, genellikle daha büyük hava dağıtım sistemleri gerektirir.
Yapı elemanlarının R-değeri malzeme özelliğine bağlıdır, ortam sıcaklığının düşüş hızıyla değişmez.
2Bir yapının ısı kaybı hesaplamalarında geçen "net duvar alanı" (net wall area) ifadesi nasıl tanımlanır?
İpucu: Duvar inşa edilmeden önceki toplam alandan pencere ve kapı boşluklarının çıkarılmasını göz önüne getirin.
Net duvar alanı, pencere ve kapı gibi farklı ısıl özelliklere sahip elemanlar düşüldükten sonra kalan asıl duvar alanını temsil eder.
Pencere alanlarının brüt alana eklenmesi duvar alanını mükerrer ve hatalı şekilde artırır.
Açıklık alanlarının yüksekliğe bölünmesi alan değil, bir uzunluk ölçüsü verir.
İç bölme duvarları exterior (dış) duvar alanının hesaplanmasında bir çıkarma veya oran bileşeni değildir.
3Isıl direnç değeri R = 20 h·°F·ft2/Btu olan bir yapı elemanının U-değeri (ısıl iletkenlik) kaçtır?
İpucu: R-değeri ile U-değeri birbirinin matematiksel olarak çarpmaya göre tersidir.
U-değeri ile R-değeri birbirinin tersidir (U = 1/R), dolayısıyla 1/20 = 0,05 sonucuna ulaşılır.
0,20 değeri R = 5 durumu için geçerli olan 1/5 işleminin sonucudur.
0,50 değeri R = 2 durumu için hesaplanan ısıl iletkenlik değeridir.
Bu değer, çarpmaya göre tersi almak yerine yanlış bir matematiksel işlem yapılmasından kaynaklanır.
4Standart soğutma sezonu (ısı kazancı) hesaplamalarında kabul edilen iç mekân tasarım sıcaklığı kaç °F'dir?
İpucu: Yaz aylarında konfor sağlamak amacıyla hedeflenen standart iç ortam sıcaklık değerini hatırlayın.
Yaz aylarında iklimlendirme ve ısı kazancı hesapları için standart kabul edilen iç mekân tasarım sıcaklığı 75°F'dir.
70°F değeri kış sezonu ısı kaybı hesaplamalarında iç mekân tasarım sıcaklığı olarak kullanılır.
65°F konut soğutma tasarımı için standart kabul edilen konfor sıcaklıklarının altındadır.
80°F iç mekân soğutma yükü hesaplarında hedef konfor sıcaklığı olarak temel alınmaz.
5Bölme duvarlardan (partition walls) gerçekleşen ısı transferi hesaplanırken kullanılan sıcaklık farkı (TD) nasıl belirlenir?
İpucu: Bölme duvarların dış ortamı değil, iki farklı iç hacmi birbirinden ayırdığını dikkate alın.
Bölme duvarlar iki iç hacmi ayırdığından, kullanılan TD değeri dış hava ile değil, iklimlendirilmeyen komşu iç hacmin sıcaklığı ile hesaplanır.
Dış hava ile iç hava arasındaki fark doğrudan dış ortama açılan dış duvarlar için kullanılır.
Nem farkı duyulur iletim ısı transferi formülündeki sıcaklık farkının yerini tutmaz.
Zemin ve çatı arası sıcaklıkları yatay yapı elemanlarının hesabında dikkate alınır, dikey bölme duvarlarında kullanılmaz.
6Toprak seviyesindeki beton radye temel (slab-on-grade) zeminlerden kışın oluşan ısı kaybı hesaplanırken alan (ft2) yerine hangi ölçüm kullanılır?
İpucu: Radye temellerde ısı kaybının büyük çoğunluğu zeminin yüzey alanından değil, dış havaya maruz kalan kenarlarından gerçekleşir.
Radye temellerde ısı kaybı temel yüzeyinden ziyade kenarlardan gerçekleştiği için F-değeri ve açıkta kalan çevre uzunluğu kullanılır.
Beton hacmi veya kalınlığı F-değeri tabanlı radye temel ısı kaybı formülünde alanın yerini almaz.
Derinlik katsayısı radye temellerde değil, toprak altındaki bodrum duvarlarında hesaplamaya katılır.
Halı kaplaması yalıtıma katkı sağlasa da temel ısı kaybı formülündeki geometrik çarpan çevre uzunluğudur.
7Yapılarda sızma (infiltrasyon) nedeniyle oluşan duyulur ısı kaybını hesaplamak için kullanılan formül hangisidir?
İpucu: Havanın özgül ısısı ve yoğunluğundan gelen 1,08 sabiti ile hava debisi ve sıcaklık farkının çarpımını düşünün.
Havanın özgül ısısı ve yoğunluğunu temsil eden 1,08 sabiti, hava debisi (cfm) ve sıcaklık farkı (TD) ile çarpılarak duyulur infiltrasyon ısı kaybı bulunur.
0,68 sabiti ve DG (grains of moisture) içeren formül duyulur kayıp değil, gizli ısı kazancı hesaplarında kullanılır.
Bu formül iletim (kondüksiyon) yoluyla yapı elemanlarından gerçekleşen ısı transferini hesaplar.
Bu formül radye temel kenarlarından gerçekleşen iletim ısı kaybı hesaplarında kullanılır.
8Bir konutun soğutma yükü hesaplanırken binadaki insanlardan kaynaklanan ısı kazancı ve kişi sayısı nasıl tahmin edilir?
İpucu: İnsan sayısı tahmini yapılırken konuttaki yatak odası sayısına yapılan eklemeyi hatırlayın.
Standart kabullere göre kişi başı ısı kazancı 430 Btu/h (230 sensible + 200 latent) olup kişi sayısı yatak odası sayısına 1 eklenerek bulunur.
230 Btu/h yalnızca duyulur ısı bileşenidir; toplam insan ısı kazancı latent bileşeni de kapsar.
Toplam oda sayısı yerine yatak odası sayısı esas alınır ve katsayı 600 Btu/h değildir.
200 Btu/h yalnızca gizli (latent) ısı miktarını temsil eder, toplam yükü vermez.
9Yazın pencerelerden binaya giren radyan güneş ısısı yükü hesaplanırken pencere alanı dışında hangi faktör en belirleyicidir?
İpucu: Güneşin gün içindeki konumuna göre pencerenin baktığı cephenin önemini düşünün.
Güneş konumuna göre pencerelerden giren radyan ısı miktarı yönlere göre ciddi farklılık gösterir ve çarpan katsayısını doğrudan değiştirir.
Yerden yükseklik ve rüzgâr hızı pencere solar ısı çarpanı tablosunun ana parametreleri değildir.
Çatı eğimi ve duvar özellikleri pencereden giren radyan güneş yükü çarpanını belirlemez.
Kanal yalıtımı hava dağıtım kayıplarıyla ilgilidir, cam yüzeyden giren güneş ışınımı yükünü etkilemez.
10Duvar boşluğuna sıkıştırılan şilte tipi yalıtım malzemelerinde R-değeri değişimi hakkında hangisi doğrudur?
İpucu: Yalıtım malzemesinin içinde hapsolan hava hacmi azaldıkça ısıl direncin nasıl etkilendiğini dikkate alın.
Yalıtım malzemeleri sıkıştırıldığında bünyesindeki hapsolmuş hava miktarı azaldığı için ısıl dirençleri (R-değeri) düşüş gösterir.
Yoğunluk artışı lifli yalıtım malzemelerinde hava boşluklarını azalttığı için R-değerini artırmaz, aksine düşürür.
Etiketteki R-değeri belirli bir kalınlık için geçerlidir; malzeme sıkıştırıldığında bu değer azalır.
Sıkışma R-değerini düşürür ancak U-değerini sıfırlamaz veya yalıtımı tamamen yok etmez.
11Soğutma modunda sızma (infiltrasyon) kaynaklı gizli ısı kazancı hesaplanırken formülde yer alan DG değeri neyi ifade eder?
İpucu: Havadaki nem miktarını ifade eden ve psikrometrik değerlendirmelerde kullanılan birimi hatırlayın.
DG (difference in grains), tasarım koşullarındaki iç ve dış havanın mutlak nem farkını temsil eder.
Kanal yalıtım düzeltmesi ayrı bir katsayıdır ve DG parametresi ile karıştırılmamalıdır.
Derece cinsinden sıcaklık farkı TD (temperature differential) olarak adlandırılır.
Saatteki hava değişim sayısı ACH (air changes per hour) sembolü ile gösterilir.
12İklimlendirilmemiş çatı aralarında bulunan hava kanallarının ısı kayıpları (Qkanal) neye göre hesaplanır?
İpucu: Kanal ısı kaybı, binanın toplam kabuk yükünün belirli katsayılarla çarpılmasıyla oransal olarak bulunur.
Kanal ısı kayıpları, binanın toplam kabuk ısı kaybının kanal konumuna ve yalıtımına bağlı faktörlerle çarpılması sonucu oransal olarak hesaplanır.
Standart hesaplama metodunda kanal kayıpları bina kabuk yükü (envelope load) ve yalıtım katsayıları üzerinden belirlenir.
Toprak altı duvar alanı bodrum ısı kayıplarıyla ilgilidir, çatı arasındaki kanallarla bir ilişkisi yoktur.
Kış ısı kaybı hesaplarında gizli ısı yükü veya bağıl nem oranı kanal ısı kaybı denkleminin ana parametresi değildir.