HVACR Dersleri · Kendini sına

Ders 9.1 · Buzdolabı ve dondurucular testi

Her sorunun doğru cevabını seçin; seçince açıklama görünür. Sonunda puanınızı görürsünüz. Yanlış yaptıklarınızı ders notuna dönüp bir daha okuyun.

1Ev tipi buzdolaplarında kapı etrafında oluşan terlemeyi (nem yoğuşmasını) önlemek amacıyla hangi bileşen kullanılır?

İpucu: Kapı yüzey sıcaklığını oda havasının yoğuşma noktasının üzerinde tutmayı sağlayan elektrikli elemanı düşünün.

Kapı çerçevesi yüzey sıcaklığını ortam havasının çiğ noktası sıcaklığının üzerinde tutarak nemin yoğuşmasını engeller.
Bu eleman evaporatördeki buz çözme işlemi bittiğinde ısıtıcıyı devreden çıkarmak için kullanılır.
Kondanser üzerindeki ısıyı dış ortama atmakla görevlidir, kapı yüzeyinin sıcaklığı ile doğrudan ilgilenmez.
Soğutucu akışkanın basıncını düşüren ve debisini ayarlayan bir kısma elemanıdır.

2R-134a soğutucu akışkanı kullanan bir dondurucuda, evaporatörün 0°F (17.8°C) altındaki sıcaklıklarda çalıştırılması durumunda ortaya çıkabilecek ana risk nedir?

İpucu: Sistem basıncının atmosferik basıncın altına inmesi durumunda dış ortamla temasın yaratacağı etkiyi değerlendirin.

0°F altındaki doyma sıcaklıklarında R-134a basıncı negatif (vakum) değerlere gerilediğinden mikro deliklerden sisteme hava ve nem sızabilir.
Basıncın düşmesi vakum durumuna yol açar ancak şebeke voltajının yükselmesine neden olmaz.
Alçak basınç tarafının vakuma girmesi yüksek basınç tarafını anında tamamen sıfırlamaz.
Sistem basınç farkı akışı etkiler ancak evaporatördeki vakum kılcal borunun fiziksel olarak donup genişlemesine yol açmaz.

3Ev tipi buzdolabı ve dondurucularda standart olarak tercih edilen kısma (soğutucu akışkan kontrol) elemanı aşağıdakilerden hangisidir?

İpucu: İç çapı ve uzunluğu üretici tarafından belirlenmiş, hareketli mekanizması bulunmayan sabit kesitli elemanı hatırlayın.

Hareketli parçası olmaması, ekonomikliği ve sabit yük durumlarında kararlı çalışması sebebiyle ev tipi paket sistemlerde standarttır.
Değişken yüklerin bulunduğu daha büyük ticari soğutma sistemlerinde tercih edilir.
Ev tipi buzdolaplarının sabit kesitli basit tasarımına kıyasla daha karmaşık ve maliyetlidir.
Hassas ve değişken kapasite kontrolü gerektiren gelişmiş iklimlendirme sistemlerinde kullanılır.

4Yavaş dondurulan gıdalarda lezzet kaybına ve dondurucu yanığına yol açan temel hücresel mekanizma nedir?

İpucu: Dondurma hızı ile gıda içindeki suyun kristalleşme boyutu arasındaki ilişkiyi düşünün.

Yavaş dondurmada oluşan iri ve sivri buz kristalleri hücre duvarlarını zedeleyerek çözünme sırasında sıvı ve lezzet kaybına sebep olur.
Dondurucu içindeki düşük sıcaklıklar yağların erimesine imkan vermez.
Hava sirkülasyonu soğutma sağlar, gıdayı pişirme etkisi göstermez.
Soğutucu akışkan tamamen kapalı boru devresi içinde dolaşır, gıdayla temas etmez.

5Ev tipi buzdolabı kompresörlerinin kalkışına yardımcı olmak amacıyla kullanılan ve sıcaklığı arttıkça direnci yükselen eleman hangisidir?

İpucu: Isındığında direnci katlanarak kalkış sargısını devreden çıkaran yarı iletken bileşeni dikkate alın.

Akım geçtikçe ısınan ve direnci katlanarak kalkış sargısından geçen akımı neredeyse tamamen kesen elemandır.
Bu eleman sıcaklıkla değil, çalışma sargısından geçen yüksek ilk kalkış akımının oluşturduğu manyetik alanla kontak kapatır.
Aşırı akım ve yüksek sıcaklık durumunda kompresörü korumak için devreyi tamamen açan güvenlik elemanıdır.
Soğutma ve defrost döngüleri arasındaki geçişi zamanına bağlı olarak kontrol eder.

6Doğal taşınımlı (statik) bir kondansere sahip ev tipi buzdolabında, kondanser doyma sıcaklığı ortam hava sıcaklığından yaklaşık kaç derece yüksek olmalıdır?

İpucu: Fan yardımı olmadan hava sirkülasyonu sağlayan statik sistemlerin fanlı sistemlere kıyasla daha yüksek bir sıcaklık farkına ihtiyaç duyduğunu hatırlayın.

Fan desteği bulunmayan statik kondanserlerde havanın doğal dolaşımıyla Isı atabilmek için kondanser sıcaklığı ortamın 30°F ila 35°F üzerinde seyreder.
Bu kadar küçük bir sıcaklık farkı doğal taşınım için yetersiz kalır ve ısı transferi gerçekleşemez.
Bu seviyedeki düşük sıcaklık farkları genellikle cebri (fanalı) kondanserlerde görülür.
Bu derece yüksek bir fark, kondanserin aşırı kirlendiğini veya hava akışının tıkandığını gösterir.

7Otomatik defrost sistemine sahip ev tipi bir buzdolabında eriyen karlık (kondensat) suyu genellikle nasıl tahliye edilir/buharlaştırılır?

İpucu: Sistemin dışarıya ısı attığı kompresör ve kondanser bölgesindeki atık ısının kullanımını düşünün.

Tavada toplanan yoğuşma suyu, basma hattının sıcaklığı veya kondanser fanının üflediği sıcak hava sayesinde kendiliğinden buharlaşır.
Otomatik defrost sistemlerinde suyun manuel olarak boşaltılması gerekmez.
Suyun dondurucu içine üflenmesi yeniden donmaya ve aşırı karlanmaya sebep olur.
Kılcal boru soğuk sıvı taşır ve suyu buharlaştıracak ısıya sahip değildir.

8Bir buzdolabında soğutucu akışkan eksikliği (düşük şarj) olması durumunda evaporatör aşırı kızdırması (superheat) ve kondanser alt soğutması (subcooling) nasıl etkilenir?

İpucu: Sistemdeki akışkan miktarının azalmasının evaporatör çıkışındaki buharlaşma sonuna ve kondanserdeki sıvı birikimine etkisini düşünün.

Akışkan az olduğunda evaporatör erken kurur ve superheat artar; kondanserde az sıvı birikeceği için subcooling düşer.
Bu durum sisteme fazla soğutucu akışkan yüklendiğinde (aşırı şarj) meydana gelir.
Yüksek subcooling kondanserde fazladan sıvı biriktiğini gösterir ki bu eksik şarjla uyuşmaz.
İki değerin de sıfır olması sistemin sıvı taşırması veya hatalı ölçüm gibi farklı durumlarına işaret eder.

9Mekanik bir defrost zamanlayıcısının motoru sadece kompresörün toplam çalışma süresini sayacak şekilde tasarlanmışsa, zamanlayıcı motoru devreye nasıl bağlanmalıdır?

İpucu: Zamanlayıcının sadece kompresör aktif olduğunda zaman sayabilmesi için güç devresindeki konumunu değerlendirin.

Soğutma termostatına seri bağlandığında zamanlayıcı motoru sadece termostat kapalıyken (kompresör çalışırken) enerji alır ve süreyi kaydeder.
Paralel bağlantıda termostat açık olsa dahi zamanlayıcı çalışmaya devam eder ve gerçek kompresör çalışma süresini ölçemez.
Doğrudan besleme kompresörün durduğu süreleri de sayacağı için çalışma süresine dayalı ölçüm yapamaz.
Kapı anahtarına bağlanması zamanlayıcının sadece kapı açıldığında çalışmasına neden olur.

10Sandık tipi (chest) dondurucuların dik tipi (upright) donduruculara kıyasla kapak açıldığında daha az enerji kaybetmesinin temel nedeni nedir?

İpucu: Soğuk havanın özkütlesini ve kapağın açılma yönünün hava hareketine etkisini düşünün.

Soğuk havanın yoğunluğu yüksek olduğundan üst kapak açıldığında dışarı dökülmez ve kabın içinde hapsolur.
Yalıtımın ince olması enerji kaybını azaltmaz, aksine artırır.
Enerji muhafaza avantajı fan kullanımından ziyade havanın fiziksel davranışından kaynaklanır.
Kondanser türü hava kaçışını engellemez, kapak açılma yönü belirleyicidir.

← Ders notuna dön