Her sorunun doğru cevabını seçin; seçince açıklama görünür. Sonunda puanınızı görürsünüz. Yanlış yaptıklarınızı ders notuna dönüp bir daha okuyun.
1Oda tipi klima ünitelerinde kayar şasi (slide-out chassis) tasarımının sabit (wrap-around) kasalı ünitelere göre sağladığı temel avantaj nedir?
İpucu: Kasayı montaj yerinde sabitleyip iç mekanik aksamı hareket ettirebilme özelliğini düşünün.
Kayar şasi tasarımı, dış muhafazayı yerinde sabit bırakarak iç aksamın kolayca dışarı çekilmesine ve yerinde veya atölyede rahatça servis edilmesine imkan tanır.
Şasi yapısı mekanik bir servis erişim kolaylığıdır, ünitenin elektriksel verimliliğine veya ses yalıtımına doğrudan bir etkisi bulunmaz.
Kayar şasi mekanik bir montaj konfigürasyonudur ve fan motorunun gücü veya kapasitesi üzerinde bir değişiklik yaratmaz.
Titreşim takozları ve dengeli montaj titreşimi azaltsa da, kayar şasinin geliştirilmesindeki birincil amaç servis kolaylığı sağlamaktır.
2Yeni üretilen oda klimalarında kullanılan R-410A soğutucu akışkanı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
İpucu: Çevresel etkiler açısından klor içeriği ve sera gazı potansiyelini değerlendirin.
R-410A yapısında klor barındırmadığı için ozon tabakasını inceltmez; fakat yüksek GWP değeri nedeniyle sera gazı etkisi gösterir.
R-410A hidroflorokarbon (HFC) sınıfı bir akışkan olup ozon tabakasına zarar vermez, aksine küresel ısınma potansiyeli yüksektir.
R-410A, R-22'ye kıyasla belirgin şekilde daha yüksek çalışma basınçlarında görev yapar.
R-410A toksik olmayan ve standart iklimlendirme cihazlarında güvenle kullanılan bir akışkandır.
3Evaporatör üzerinde oluşan nemin donmasını önlemek için oda tipi klimalarda evaporatörün ortalama doyma çalışma sıcaklığı yaklaşık kaç 35°F seviyesinde tasarlanır?
İpucu: Soğutma sisteminin donma noktasının (32°F) hemen üzerinde tasarlanmış değerini hatırlayın.
Oda klimalarında evaporatörler nem almayı sağlamak ve yoğuşan suyun donmasını engellemek için donma noktasının hemen üzerinde, yaklaşık 35°F doyma sıcaklığında çalıştırılır.
Bu sıcaklık değeri donma noktasının (32°F) çok altında olduğu için evaporatör kanatçıklarında hızlıca buzlanmaya yol açar.
Bu sıcaklık değeri merkezi sistemlerin dahi üzerinde olup oda havasından yeterli nemin çekilmesine izin vermez.
Bu kadar yüksek bir evaporatör doyma sıcaklığı oda havasından yeterli ısı çekilememesine ve soğutmanın yetersiz kalmasına neden olur.
4Evaporatörde oluşan yoğuşma suyunun (kondansat) dışarı damlamasını önlemek ve kondanser verimini artırmak için oda klimalarında hangi mekanik yöntem kullanılır?
İpucu: Dış ortam fan kanadının dönme hareketinden yararlanarak suyu borulara püskürten parçayı düşünün.
Kondanser fanına bağlı savurma halkası tavada biriken suyu toplayıp sıcak kondanser borularına püskürterek buharlaşmayı sağlar ve soğutma verimini artırır.
Oda klimalarında yoğuşma suyunu buharlaştırmak için ek bir elektrikli ısıtıcı kullanılmaz; kompresörün atık ısısından ve fandan yararlanılır.
Suyun doğrudan kompresör gövdesine püskürtülmesi standart bir uygulama değildir ve korozyon ile elektrik arızalarına yol açabilir.
Yoğuşma suyu dış mekanda oluşan sıvı bir atıktır; kapalı soğutucu akışkan devresinin içerisine karıştırılamaz.
5Isı pompalı bir oda klimasında ısıtma döngüsü sırasında kompresörden çıkan sıcak gaz ilk olarak nereye yönlendirilir?
İpucu: Isıtma modunda iç mekana sıcaklık verilmesi gerektiği gerçeğini dikkate alın.
Isıtma modunda dört yollu vana yön değiştirerek kompresörden çıkan sıcak basma gazını iç ortama ısı vermek üzere iç bobine yönlendirir.
Dış ortam bobini ısıtma modunda evaporatör görevi görerek dış havadaki ısıyı emme işlevini üstlenir.
Kompresörden çıkan yüksek sıcaklık ve basınçtaki gaz genleşme elemanından önce ısıyı ortama aktaracağı bobine gitmelidir.
Basma gazının doğrudan emiş hattına yönlendirilmesi ısıtma sağlamayacağı gibi kompresöre de zarar verir.
6Bir oda klimasında enerji tasarruf anahtarı (Energy-saver switch) "ON" (açık) konumuna getirildiğinde fan motorunun çalışması nasıl etkilenir?
İpucu: Termostat tatmin olduğunda kompresörle fanın birlikte durup durmadığını düşünün.
Enerji tasarruf modu aktifken termostat istenen sıcaklığa ulaştığında sadece kompresörü değil, fan motorunu da durdurarak ek enerji tasarrufu sağlar.
Fanın kompresörden bağımsız olarak sürekli çalışması, enerji tasarruf anahtarı "OFF" konumundayken gerçekleşir.
Oda havasının sirküle edilmesi için fanın çalışması şarttır; kompresör tek başına hava hareketi yaratamaz.
Enerji tasarruf anahtarı soğutma modunda fanın kompresörle senkronize çalışmasını denetler.
7115 V ile çalışan bir oda klimasının mevcut bir ev elektrik devresine bağlanmadan önce hat kapasitesinin kontrol edilmesinin temel sebebi nedir?
İpucu: Aynı devreye bağlı diğer ev aletlerinin çektiği akımın toplamını hesaba katın.
Aydınlatma ve televizyon gibi cihazların bulunduğu bir hatta eklenen klimanın akımı toplam kapasiteyi aşarak sigortanın atmasına veya voltaj düşüşlerine neden olabilir.
115 V oda klimaları standart konut priz hatlarında çalışmak üzere tasarlanmıştır.
Aşırı yüklenme durumu binanın veya hane içi ilgili devrenin koruma sigortasını etkiler, şebekede dengesizlik yaratmaz.
Elektriksel aşırı yüklenme bina tesisat ve sigorta güvenliği ile ilgilidir, soğutma devresindeki donma ile doğrudan bağı yoktur.
8Oda klimasından çıkan soğuk üfleme havasının engeller (örneğin perde) nedeniyle doğrudan emiş ızgarasına geri dönmesi (recirculation) ne gibi bir arızaya yol açar?
İpucu: Odadaki havanın tamamı soğumadan termostat sensörünün soğuk havayla temas etmesinin sonucunu düşünün.
Üfleme havasının oda içinde dağılmadan emiş tarafına dönmesi, termostat sensörünü oda soğumuş gibi aldatır ve cihazın erken kapanmasına veya evaporatörün buz tutmasına sebep olur.
Havanın kestirme yapması evaporatörün aşırı soğumasına neden olur; bu durum emiş basıncını yükseltmez, aksine düşürür.
Kestirme sirkülasyon iç ortam tarafındaki evaporatörü etkiler; kondanser baş basıncını yükseltmez.
Hava akışının engellenmesi motorun dönme yönünü değiştiremez.
9Çevre koruma düzenlemelerine göre geçici delme/yan hat vanaları (line tap valve) servis işlemi tamamlandıktan sonra neden sistem üzerinde bırakılmamalıdır?
İpucu: Bu geçici vanaların uzun vadeli sızdırmazlık güvenilirliğini değerlendirin.
Geçici hat vanaları uzun süreli sızdırmazlık için tasarlanmamıştır; sistemde bırakılmaları zamanla gaz kaçağına yol açar.
Bu vanalar servis basınçlarına dayanıklıdır ancak conta yapısı zamanla aşındığı için kaçak riski taşır.
Geçici vanaların varlığı kimyasal bir reaksiyon yaratmaz, sorun tamamen fiziksel sızdırmazlık yetersizliğidir.
Bu vanalar servis tüpleri üzerine takılır, kılcal borunun içini tıkamaz.
10Eksik şarjdan şüphelenilen bir oda klimasında manometre takmadan önce kondanser hava akışının karton vb. malzemelerle kısmen kapatılmasının amacı nedir?
İpucu: Düşük baş basıncında akışkanın kondanserde takılı kalmasını önlemek için basma basıncını yapay olarak yükseltme tekniğini düşünün.
Serin ortamda kondanser basıncı düşük kalabilir; airflow kısıtlanarak basma basıncı (420 psig civarına) yükseltilir ve emiş hattındaki terleme kontrol edilerek şarj durumu doğru değerlendirilir.
Testin amacı buzlanma yaratmak değil, baş basıncını yükselterek akışkanın sistemdeki terleme çizgisini gözlemlemektir.
Kompresörün aşırı ısınarak durması istenen bir test durumu değildir.
Hava akışını engellemek fiziki bir müdahaledir, fan motorunun devir hızını artıramaz.