Beş Dakika
Sahne beş dakika veriyor. Eşref Erdinç Uslu, söküm günü kaybolan gazı tek bir soruyla anlatıyor.
Senaryoyu oku
[ salon uğultusu ]
Anlatıcı Bu bir prova canlandırmasıdır. Karakterler hayalidir. COP31 Başkanlığı, Birleşmiş Milletler ya da herhangi bir kurumla ilgisi yoktur. Gaz Nereye Gitti? Birinci bölüm: Beş Dakika.
Anlatıcı Antalya. Kasım ayı. Gıda ve Tarım Günü. Küçük bir sahne, önünde yüz kadar sandalye. Salonda kahve kokusu, arkada bir yerde bir kompresör sesi.
[ kompresör ]
Anlatıcı Sahnenin kenarında, elinde küçük bir kartla bir adam bekliyor. Kırk yılı aşkın süredir soğutmanın içinde. Kartta yalnızca on satır var.
[ mikrofon ]
Sunucu Selin Değerli konuklar, hoş geldiniz! Gıda ve Tarım Günü'nün bir sonraki konuşmacısı sahadan geliyor. Kendisinin bize beş dakikası var, saatim de elimde. Buyurun, Eşref Bey.
[ alkış ]
Eşref Erdinç Uslu Bir market soğuk odasını söktük diyelim. Yeni cihaz geldi, ürünler yerine kondu, faturalar kesildi, herkes memnun. Kimse sormadı: eski cihazın içindeki gaz nereye gitti?
Eşref Erdinç Uslu Ben Eşref Erdinç Uslu. Erbaa'da çırak olarak başladım. Mühendis değilim; bugün size sahadan konuşacağım.
Eşref Erdinç Uslu Bugün Gıda ve Tarım Günü. Tarladan sofraya giden yolda neredeyse her adımda bir soğutma cihazı var. Sütü soğutan tank, meyveyi bekleten depo, ürünü taşıyan araç, marketteki dolap. Soğutma artık bir konfor değil, gıdanın altyapısı.
Eşref Erdinç Uslu Ama soğutma ısıyı yok etmez; yalnızca yerini değiştirir. Bu taşımanın bedelini iklim iki yerden öder: harcanan elektrikle ve kaçan gazla. Elektriği herkes konuşuyor. Gazı çok az kişi.
Eşref Erdinç Uslu Kuralımız var. Florlu sera gazları yönetmeliği var, kayıt var, sızıntı kontrol periyotları var, belgeli teknisyen şartı var. Kimsenin bilmediği bir şey söylemeyeceğim.
Eşref Erdinç Uslu Sorun şu: Cihazın çalıştığı yılları bir şekilde takip ediyoruz. Ama cihazın öldüğü gün, yani söküldüğü, değiştirildiği, hurdaya gittiği gün, içindeki gaz çoğu zaman kimsenin defterine girmiyor. Tartıldı mı? Geri kazanıldı mı? Yoksa bir vana açılıp havaya mı bırakıldı?
[ gaz tıslaması ]
Eşref Erdinç Uslu Neden? Kimse kötü niyetli olduğu için değil. Söküm, asıl işin yanında küçük bir iş gibi görülüyor. Geri kazanım cihazı arabada yok, tüp dolu, müşteri acele ediyor. Kayıt sonra yapılır diye düşünülüyor; sonra hiç yapılmıyor. İyi niyet tek başına yetmiyor.
Sunucu Selin Bir dakika.
Eşref Erdinç Uslu Üç şey öneriyorum. Bir: Kuralı yazmadan önce sahaya inin. İki: Kaydı ek iş olmaktan çıkarın; tartmadan söküm bitmesin. Üç: İnsanı tanıyın; kuralı uygulayacak kişiyi tanımadan yazılan çözüm kâğıtta kalır.
Eşref Erdinç Uslu Kural kâğıtta yazılır; iklim sahada korunur. Bir dahaki cihaz değişiminde, ister fabrikanızda ister marketinizde, tek bir soru sorun: Gaz nereye gitti? Teşekkür ederim.
[ alkış ]
Sunucu Selin Tam beş dakika! Çok teşekkürler Eşref Bey. Zamanımız bir soruya yetiyor. Evet, öndeki hanımefendi.
Nuran Hanım Benim iki marketim var. Geçen yaz bir dolabı değiştirdik. Ben bunu hiç sormadım. Şimdi neyi sormalıyım?
Eşref Erdinç Uslu Çok basit, hanımefendi. Söken ekibe şunu sorun: Gazı tüpe aldınız mı, kaç kilo çıktı, kaydı nerede? Bu üç soru bile ustanın davranışını değiştirir.
Nuran Hanım Kaç kilo çıktı. Not aldım.
[ alkış ]
Anlatıcı Beş dakika bitti. Kartın üstündeki on satırdan sekizi söylendi. Ama salondan çıkan bir market sahibi, cebine yeni bir soru koymuştu: Gaz nereye gitti?
Anlatıcı Bu bir prova canlandırmasıdır. Yazının tamamı ve diğer bölümler eeu.com.tr adresinde.
[ salon uğultusu ]
