Ders 5 · Bölüm 2: Kondenserler — ısıyı atmak, yoğuşma, kış çalışması
Evaporatörün süngerle topladığı ısı bir yere atılmalı. O yer kondenserdir. Bu bölüm ısının dışarı nasıl atıldığını, kışın neyin ters gittiğini anlatıyor. Sayılar ders notlarındaki gibi.
Kondenser ne yapar
Kompresörden gelen sıcak gaza sırayla üç iş uygular: kızgınlığı alır (200 °F'tan 125 °F yoğuşma sıcaklığına indirir), yoğuşturur (gazdan sıvıya; en çok ısı burada atılır), aşırı soğutur (sıvıyı yoğuşma sıcaklığının altına indirir).
Su soğutmalı kondenserler
Su havadan yoğun ve öz ısısı yüksek; ısıyı daha hızlı çeker. Boru içinde boru: içte su, dışta gaz, zıt yönde akar; flanşlı tipi fırçayla temizlenir. Kabuk ve serpantin: çelik kabukta bakır su borusu; yalnız kimyasalla temizlenir, kabuk sıvı deposu olur. Kabuk ve boru: düz bakır borular, en pahalı ama kapaklar açılıp fırçalanır.
Şehir suyunu bir kez kullanıp atmak ton başına 1,5 galon/dakika harcar, pahalıdır. Devridaimli sistemde ton başına yaklaşık 3 galon/dakika su soğutma kulesine gider; kule buharlaşmayla suyu dış havanın yaş hazne sıcaklığının 7–8 °F yakınına soğutur. Akışkan kuleden dönen sudan yaklaşık 10 °F sıcak yoğuşur.
Hava soğutmalı kondenser ve yoğuşma sıcaklığı
Kanatlı borular üstünden fan hava geçirir. Standart kondenserde yoğuşma sıcaklığı eşittir dış hava artı 30 °F: 95 °F dış hava için 125 °F; R-134a'da bu 184 psig demek. Yüksek verimli kondenserde yüzey geniştir, fark 10–15 °F: 110 °F ve 146 psig.
Aşırı soğuma
Aşırı soğuma eşittir yoğuşma sıcaklığı eksi sıvı hattı sıcaklığı: 125 eksi 110 eşittir 15 °F. Borularda erken buharlaşmayı önler, genleşme valfine yüzde 100 sıvı gider, kapasite artar. Büyük sistemlerde boru sürtünmesi (örneğin 13 psig) yüzünden ölçüm kondenser çıkışına en yakın yerden yapılır.
Kış çalışması ve kafa basıncı kontrolü
Dış hava 30–50 °F'a düşünce kondenser fazla soğur, kafa basıncı düşer (R-134a için 57 psig'e), akışkan genleşme valfinden geçemez, evaporatör aç kalır. Beş çare: fan devreden çıkarma (basınç anahtarı fanı durdurur); fan devir kontrolü (VFD; devir eşittir frekans çarpı 120 bölü kutup); damperler (pistonla hava kısılır); kondenser taşırma (ORI/ORD ya da LAC valfleriyle sıvı kondenserde biriktirilir, alan daralır); kondenser bölme (üç yollu solenoid, kışın yarısı kullanılır).
Kondenser bakımı
Kirli kanat yalıtkan olur: kafa basıncı yükselir, elektrik artar, soğutma düşer. Kısa devre: duvara yakın kondenser kendi sıcak havasını geri emer, basınç yapay yükselir. Asitsiz temizleyici ve suyla yıkayın, eğri kanatları düzeltin, çatıdan en az 18 inç yükseklik ve hava alanı bırakın.
Evaporatif kondenser
Su ve havayı birlikte kullanır: boruların üstüne su püskürtülür, fan hava çeker; buharlaşan su büyük gizli ısı alır. Buharlaşınca mineraller yoğunlaşır; kireçlenmeye karşı bir miktar su tahliye edilir (blowdown), şamandırayla taze su eklenir.
Sahada neden önemli?
Fatura: temiz kondenser, düşük kafa basıncı, az elektrik.
Cihaz ömrü: yüksek basınç ve sıcaklık kompresörü ve yağı bozar.
Kesintisiz soğutma: kışın basınç kontrolü, yazın temiz kanat; genleşme valfi evaporatörü doğru besler.
Ek malzeme
Bu bölümün ek malzemesi: ders notlarından üretilen özet, sohbet ve test.
Sohbet olarak dinle: iki sunucu bu bölümü konuşuyor →Kendini sına: bölüm testi (çoktan seçmeli) →
Mini test
1) Kondenserin görevi? — Toplanan ısıyı dışarı atmak. 2) Dış hava 95 °F, yoğuşma? — 125 °F. 3) Boru içinde boruda akış yönü? — Zıt yönlü. 4) Kışın kafa basıncı için üç yöntem? — Fan devreden çıkarma, VFD, damper (ya da taşırma, bölme). 5) Kirli kanat ne yapar? — Isı atımını engeller, basıncı ve tüketimi artırır.
Bir sonraki bölüm: Kompresörler; sistemin kalbi, türler, sıkıştırma oranı.
Ders notu: Bu bölüm, HVACR Dersleri dizisinin 5. dersinin 2. bölümüdür. İçerik temel HVAC/R ders notlarından derlenmiştir; sayılar oradaki gibi bırakılmış, saha yorumları bana aittir.
