Ders 7 · Bölüm 4: Klima montajı — kanal, elektrik ve soğutma işleri

Doğru seçilmiş bir klima kötü takılırsa kötü çalışır. Ders notlarına göre montaj üç zanaatın işidir: kanal, elektrik ve mekanik, yani soğutma. Bu bölüm bu üç işi sırayla anlatıyor. Sayılar ders notlarındaki gibi.

Kanal işleri

Kare ve dikdörtgen sac kanal atölyede ölçüsüne göre yapılır, S kenetler ve sürme klipslerle birleştirilir; ek yerlerine fırçayla mastik sürülür. Yuvarlak kanalda her birleşime eşit aralıklı en az üç sac vidası atılır. Fan ile kanal arasına titreşim önleyici esnek bağlantı konur; metal kısımları birbirine değmemelidir ki ses geçmesin. Kanalın içine ses astarı konursa kesit küçülür: 10×10 inçlik kanal 1 inçlik astarla 8×8 olur, alan 100'den 64 inç²'ye, yani yüzde 36 düşer. Esnek kanal en az 1,5 inç genişliğinde bantla asılır, gerilir ve keskin dönüş yaptırılmaz.

Elektrik işleri

Cihazın etiketinde gerilim ve akım yazar. Uygulanan gerilim etiket değerinin artı eksi yüzde 10'u içinde olmalıdır: 230 V'luk cihaz için 207 ile 253 V; 208/230 V'luk cihaz için 187 ile 253 V. Split sistemde iç ve dış ünitenin panoda ayrı sigortası olur. Her ünitenin 25 ft içinde ve göz önünde bir ayırıcı şalteri bulunmalıdır; köşe arkasında kalan şalteri biri açıverebilir. Termostat kablosu düşük gerilim taşır, standart kesit 18 numaradır; 18–4 kabloda kırmızı, beyaz, sarı ve yeşil dört tel vardır.

Paket cihazın yerleştirilmesi

Paket cihazın boruları fabrikada yapılmış, gazı doldurulmuştur; geriye temel, kanal ve elektrik kalır. Çatıda su geçirmez bir çatı kaidesi kullanılır; yerde beton, sert plastik ya da metal ayaklı bir temel su basmayacak bir yere konur. Titreşim binaya geçmesin diye kauçuk-mantar pedler ya da cihazın ağırlığına uygun yaylar kullanılır. Kanal bağlantısı yan yana ya da üst üste olabilir; üst üste bağlantı yassı ve geniş olduğu için çoğu zaman geçiş parçası ister. Karter ısıtıcılı kompresörde ısıtıcı, çalıştırmadan önce 24 saate kadar enerjili bırakılır.

Evaporatör ve yoğuşma suyu

Fan bölümü sağlam bir zemine oturtulur ya da titreşim pedli askılarla asılır; servis için kolay erişilebilir olmalıdır. Ortalama nemde klima her ton için saatte yaklaşık 3 pint su toplar. 3 tonluk sistem saatte 9 pint, yani bir galondan fazla, 24 saatte 24 galonun üstünde su demektir. Gider hattında sifon olur; yakında aşağı akacak gider yoksa su pompası kullanılır. Evaporatör yaşam alanının üstündeyse altına yardımcı tava konur; tavanın hattı göze batan bir yere çıkar ya da tavaya şamandıralı şalter takılır. Oradan su gelirse servis çağrılmalıdır.

Dış ünitenin yeri

Kondenserden çıkan sıcak hava bir engele çarpıp geri emilmemelidir; yoksa basma basıncı yükselir, verim düşer. Dış ünite suyun biriktiği çukura ya da çatı oluğunun altına konmaz; gölge iyidir ama reçine ve yaprak döken ağaçlar zarar verebilir. Borular ve kablolar kısa tutulur, servis için yer bırakılır; teknisyen parçayı aynı anda görebilmeli ve ona dokunabilmelidir. Üstten üflemeli ünitenin sesi üstteki yatak odasını rahatsız edebilir.

Boru seti, kaçak testi ve ilk çalıştırma

Fabrika şarjı genellikle 25 ft boru içindir; boru setleri 25 ve 50 ft gelir. Boru kısalırsa gaz geri alınır, uzarsa eklenir: R-410A'lı, 1/2 inç sıvı ve 1-1/8 inç emiş hatlı 40 ft'lik sette fazla 15 ft için 80,8 ons eklenir. Önce sıvı, sonra emiş hattı bağlanır; servis valfleri kapalıyken azot ve iz miktar soğutucuyla kaçak testi yapılır, derin vakum çekilir, sonra valfler açılır. İlk çalıştırmada gerilim ölçülür, bağlantılar kontrol edilir, FAN ON ile menfezlerde hava hissedilir; ardından kompresör akımına bakılır, şarj kızgınlık ve aşırı soğutmayla değerlendirilir.

Sahada neden önemli?

Can güvenliği: pano kilitlenip etiketlenir ve tek anahtar olur; binayı besleyen sigorta dışarıdaki direkte olabilir.

Kompresör ömrü: karter ısıtıcısı beklenmeden çalıştırılırsa sıvı silindire gelir, yağ köpürür.

Su hasarı: sifonsuz ya da yardımcı tavasız tavan üstü evaporatör, günde 24 galonu tavana taşıyabilir.

Ek malzeme

Bu bölümün ek malzemesi: ders notlarından üretilen özet, sohbet ve test.

Mini test

1) Montajın üç zanaatı? — Kanal, elektrik, mekanik (soğutma). 2) 230 V'luk cihazın alt sınırı? — 207 V. 3) Ayırıcı şalter en fazla kaç ft uzakta? — 25 ft. 4) 3 tonluk sistem saatte kaç pint su toplar? — 9. 5) Fabrika şarjı genellikle kaç ft boru için? — 25 ft.

Bir sonraki bölüm: Ev enerji denetimi; yalıtım, üfleyici kapı testi, kanal sızıntısı.

Ders notu: Bu bölüm, HVACR Dersleri dizisinin 7. dersinin 4. bölümüdür. İçerik temel HVAC/R ders notlarından derlenmiştir; sayılar oradaki gibi bırakılmış, saha yorumları bana aittir.