Bilmediğimiz konuda konuşmak: Yarım hoca dinden, yarım hekim candan eder

Ceritoğlu'nun uyarısı şu: bilmediğimiz konularda önümüze konan her yolu, her çareyi, her teşhisi sorgulayalım. Çünkü ortalık, onun deyişiyle "şirin çakal uzman" dolu. Sözü de atasözüyle bağlıyor: yarım hoca dinden, yarım hekim candan eder.

Önerdiği yöntem sade. Karar vermeden önce bilgi topla, o işi gerçekten yapmış insanlarla konuş. Soruları sıraya diz: kim diyor, niçin diyor, neden diyor, nasıl diyor, ne zaman demiş, bugün ne diyor? Radikal kararları üç gece beklet, demlensin. Sorularına tutarsız cevap verenlerden ve yersiz iltifat edenlerden uzak dur.

Bizim sektör bu tarife fazlasıyla uyuyor. Sosyal medyada bir video: "Klimanız soğutmuyorsa şu gazı basın, biter." Altında yüz yorum. Oysa aynı belirtinin ardında kirli kondenser de olabilir, tıkalı kılcal da, arızalı fan motoru da. Gaz basmak, ölçüm yapmadan verilen en pahalı karardır; hem cihazı hem de müşterinin güvenini eritir.

Yarım bilginin ikinci hali daha sinsi: bir markayı bir kez kurmuş olup her marka hakkında konuşmak. Kendi işimde şunu öğrendim; bilmediğim bir sistemin başında "bilmiyorum, bakacağım" demek itibar kaybettirmiyor, aksine kazandırıyor. Müşteri yanlış kesin cevabı affetmiyor, dürüst "bilmiyorum"u affediyor.

Ölçü şu: söylediğinizin arkasında bir veri var mı? Basınç, sıcaklık, akım, süre. Varsa konuşun. Yoksa susup ölçün. Sahada saygıyı yüksek ses değil, doğru çıkan tahminler kazandırır.

Kaynak: Ahmet Tevfik Ceritoğlu, “Biliyoruz da Konuşuyoruz”, tevfikceritoglu.blogspot.com (20 Haziran 2025).