Erbaa'da Eylül: kuşburnu kazanı, salça güneşi ve imeceyle kuskus

Eylül gelince Erbaa'nın üzerine ince bir tül serilirmiş; Ayşe Bostancı Akçay öyle diyor. Geçmişten Geleceğe Erbaa grubundaki “Erbaa'da Eylül” yazısı bir mevsimin değil, bir kış hazırlığının defteri.

İlk sırada kuşburnu var. Pazardan torbalar dolusu alınır, haşlanır, süzgeçten geçirilir, dikenlerinden tek tek arındırılırmış. Bahçenin köşesinde çamurla sıvanmış dev bakır leğenler ateşin üstünde kaynar; anne tahta kürekle saatlerce karıştırırmış, dibine tutmasın diye. Üç gün. Yazarın deyişiyle her meyve sabrın, inceliğin ve emeğin ta kendisiymiş.

Sonra çocukların beklediği an: leğen yalama. Kuşburnu bakraçlara boşaltılınca leğenin kenarında kalan kırmızı, çocuklar için şölenmiş. Bugün kavanoz kavanoz kuşburnu kapıya gelse de, diyor yazar, o parmak ucundaki tat başka hiçbir şeyde yok.

Salça daha kolaymış: domates süzgeçten kırmızı bir şelale gibi akar, güneşte koyulaşırmış. Kuskus ise imeceymiş; tek başına yapılmazmış. Komşular, akrabalar gelir, hamur kocaman teknelerde yoğrulur, iki yandan tutulan ellerin ritmiyle ufalanır, kalburdan elenirmiş. Sonra damlar ve avlular günlerce kuskusla dolarmış.

Makarna günü evin en kalabalık günüymüş: hamur açılınca on beş kişi toplanır, bıçak sesleri tıkır tıkır sofralarda yankılanırmış. Yazarın cümlesiyle: o sofralarda yalnız makarna değil, Erbaa'nın hikâyeleri de ince ince doğranırmış.

Bugün aynı ürünler market rafında aynı adla duruyor; yazara göre emeğin gölgesine bile ulaşamıyorlar. Şükrettiği bir şey de var: memleketin eli bereketli kadınları hâlâ kavanoz kavanoz gönderiyor ve her kavanoz bir Eylül'ü geri getiriyor.

Sizin evde Eylül'de ne yapılırdı: kuşburnu mu, salça mı, tarhana mı? Yazının tamamı Geçmişten Geleceğe Erbaa grubunda.

Kaynak ve teşekkür: Bu yazı, Ayşe Bostancı Akçay'ın Geçmişten Geleceğe Erbaa grubundaki paylaşımının yorum katılmadan özetlenmiş hâlidir; anlatılanlar ve alıntılar kendisine aittir. Çizgi roman kareleri yapay zekâ desteğiyle, eeu.com.tr risograf stilinde üretildi.