Deniz görmeden büyümek: Erbaa'nın hamsisi Salı pazarından gelirdi

Yalıkavak'ta bir balıkçı yeni gelen hamsisine övgü yağdırırken Ayşe Bostancı Akçay'ın aklı Erbaa'ya gitmiş; eve dönünce de Geçmişten Geleceğe Erbaa grubuna “Hamsi” başlıklı bir yazı bırakmış.

Yazar Erbaa'yı tek cümleyle çiziyor: suyu vardı ama tuzu yoktu. Haritada maviden çok yeşilin konuştuğu, kıyıya değil toprağa yaslanan bir kasaba. Denizi görmeden büyüyen çocuklar için balık çeşit çeşit bir dünya değilmiş; balık kelimesi tek bir şeye karşılık gelirmiş: hamsi.

Hele Salı günleri. Pazar kurulur, kasabanın nabzı hızlanırmış. Pazarın girişinde herkesin bildiği bir köşe varmış; açık kasalı kamyonet hep oraya yanaşırmış. Önce motor sesi, sonra o tanıdık nida: “Hamsi! Hamsi! Canlı canlı hamsi!” Alışverişi babalar yaparmış, ellerinde fileler, sırada hal hatır sorarak. O gün Erbaa'nın neredeyse bütün evlerinde yemek aynıymış: tepside ya da ızgarada hamsi.

Asıl hatıra yemek değil hazırlığıymış. Bahçedeki çeşmenin başına geçilir, kar suyu gibi soğuk suda balık temizlenirmiş. Anneler öğretir, çocuklar denermiş. Sonraları bir de ustalık sayılan iş çıkmış: kılçık çıkarma yarışı. Yazarın cümlesiyle, küçücük balık koca bir gurur meselesine dönüşürmüş.

Hamsi Samsun'dan Erbaa'ya açık kasalı kamyonetle gelirmiş. Yazarın anlatımıyla: “Kasası tıka basa dolu kamyonetin içindeki gümüş balıklar akşama kalmadan tükenirdi.”

Yazar üniversite için Samsun'a gidince arkadaşı Oya “hamsi pilavı yapalım” demiş; o şaşırmış. Hamsi başlı başına yemekken pilavı nasıl olurmuş? Tatmış, güzelmiş, hem de çok. Ama tat damakta kalmış, kalpte değil. Çünkü Erbaa'da hamsi bir yemek değilmiş; Salı gününü beklemekmiş, soğuk çeşme suyunda uyuşan ellermiş, sobanın yanında toplanmakmış.

Son cümle yazarın: çocukluk, bir daha tutulamayan en büyük balıktır. Siz hamsi kamyonetini hangi köşede hatırlıyorsunuz? Yazının tamamı grupta.

Kaynak ve teşekkür: Bu yazı, Ayşe Bostancı Akçay'ın Geçmişten Geleceğe Erbaa grubundaki paylaşımının yorum katılmadan özetlenmiş hâlidir; anlatılanlar ve alıntılar kendisine aittir. Çizgi roman kareleri yapay zekâ desteğiyle, eeu.com.tr risograf stilinde üretildi.