Ders 2 · Bölüm 2: Teknisyenin çantası — aletler ve ölçü aletleri

İyi teknisyeni kötü teknisyenden ayıran şey çoğu zaman çantasıdır: doğru alet işi hızlandırır, kazayı önler, cihazı korur. Bu bölümde çantayı açıp parça parça bakıyoruz. Sayılar ders notlarındaki gibi.

Teknisyenin çantası

Önce genel aletler: tornavidalar (düz, yıldız, çok uçlu), anahtarlar (açık ağız, yıldız, lokma, kurbağacık, boru anahtarı, alyan takımı), penseler (kargaburun, yan keski, kilitli pense), çekiçler, demir testeresi, keski, eğe, sac makası, kılavuz-pafta takımı. Ucuz tornavidanın sapı küçük, ucu yumuşaktır; sıkı bir vidada sizi yarı yolda bırakır. Alabileceğiniz en iyi aleti alın ve üzerine adınızı yazın; şantiyede herkesin aleti birbirine karışır.

Güç aletleri: kablolu (115 V) ya da şarjlı matkaplar, panç testere, panter testere, dekupaj. Kablolu matkap çift yalıtımlı değilse üç uçlu fişle, topraklı prizde kullanılır. Çoğu teknisyen pratik ve güvenli olduğu için şarjlıyı seçer; pilleri dolu tutun.

HVAC/R'ye özel el aletleri

Lokma anahtar (somun tornavidası): cihaz kapaklarındaki altıgen başlı vidalar için; 1/4 ve 5/16 inç en çok kullanılan boylardır, içi boş şaftlı olanı uzun vidayı da alır.

Boru kesici: bakır ve alüminyum boruyu ezmeden, dik keser; çoğunda iç çapağı alan rayba ve dış çapak için eğe yüzeyi vardır. Dar yerler için minik kesiciler ayrı.

Havşa aleti: borunun ucunu koni gibi açar; vidalı rekor bağlantısı böyle yapılır. Şişirme aleti: aynı çaptaki iki borudan birinin ucunu genişletir, öbürü içine girer, sonra lehimlenir. Boru bükücü: yay, kollu ya da dişli tip; yumuşak bakırı ezmeden, kırmadan büker.

Manometre bloğu ve vakum ölçer

Manometre bloğu, soğutma işinin en önemli aleti: alçak basınç (ve vakum) göstergesi, yüksek basınç göstergesi, vanalar ve hortumlar. İki vanalı üç hortumlu ya da dört vanalı dört hortumlu olur; vakum hortumu 3/8 inç, diğerleri 1/4 inçtir, kalın hortum vakumu hızlandırır. R-410A gibi yüksek basınçlı gazlarda hortum ve göstergeler o basınca dayanıklı olmalı; yoksa ciddi yaralanma.

Vakum ölçer sistemin içindeki hava ve nemi atarken ne kadar derine indiğinizi söyler. Ders notlarındaki ölçek: 1000 mikron eşittir 1 mm cıva eşittir 0,54 inç su sütunu. Elektronik termistörlü ölçerler 50 mikrona kadar okur; dijital olanlar 10 mikrona kadar. Vakum pompası iki kademeli olursa daha derine iner; nem sorunu olan sistemlerde o tercih edilir.

Sızıntı bulma aletleri

Halide dedektörü: propan ya da asetilen alevi bakır diski ısıtır; gaz kaçağı varsa alev yeşilden mora döner. Elektronik dedektör: sensör gazı koklar, kaçağa yaklaştıkça bip hızlanır; CFC, HCFC ve HFC için ayrı hassasiyet ayarı vardır. Ultraviyole: sisteme katılan boya kaçak yerinde sarı-yeşil parlar. Ultrasonik: kaçan gazın tiz sesini duyar. Yanıcı gaz dedektörü: sesli alarm artı LED.

Sıcaklık, nem ve hava ölçümü

Termometreler cep tipi, dijital, kızılötesi ve kaydedici olabilir. Sling psikrometre iki termometreyi (kuru ve ıslak hazneli) havada döndürür; ıslak hazne buharlaşmayla soğur, aradaki fark bağıl nemi verir. Fitil temiz ve ıslak olmalı.

Anemometre kanaldaki hava hızını ölçer: 50 ile 10.000 ft/dk arası. Kanat tarağı kondenser ve evaporatörün ezilmiş kanatçıklarını açar; inç başına 8, 9, 10, 12, 14 ve 15 kanat aralıkları vardır.

Elektrik ölçüm aletleri

Pensampermetre, kabloyu kesmeden, çenesini tek bir iletkenin etrafına geçirip akımı ölçer; çoğu gerilim ve direnç de ölçer. Megohmetre çok yüksek dirençleri (4000 megohma kadar) ölçer; motor sargısının yalıtımı sağlam mı, bununla anlaşılır.

Sert lehim ve baca gazı analizörü

Lehim tabancası yalnız elektrik bağlantısı içindir, boruya yetmez. Propan torcu kolay ve pratik; hava-asetilen üniteleri lehim ve sert lehim için yeterli ısıyı verir; oksiasetilen daha da sıcaktır. Baca gazı analizörü ısıtma cihazının bacasındaki oksijeni, karbondioksiti ve zehirli karbonmonoksiti ölçüp yanma verimini hesaplar; çekiş göstergesi bacadaki hafif negatif basıncı kontrol eder.

Sahada neden önemli?

Hız: doğru alet işi hızlı ve eksiksiz bitirir; yanlış alet aynı işi iki kez yaptırır.

Güvenlik: işe uygun alet kazayı önler; R-410A'da düşük basınçlı hortum kullanan teknisyen kendini yaralar.

Cihaz ömrü: boruyu ezen kesici, ezilmiş kanatçık, yanlış torç; hepsi sistemin ömründen çalar.

Ek malzeme: sohbet, test

Çantadaki her aletin yeri tek sayfada: aşağıdaki infografikte el aletleri, manometre bloğu, vakum ölçer ve sızıntı dedektörleri var.

Mini test

1) Bakır boruyu ezmeden kesmek için? — Boru kesici. 2) 1000 mikron kaça eşittir? — 1 mm cıva, yaklaşık 0,54 inç su sütunu. 3) Anemometre hangi aralığı ölçer? — 50–10.000 ft/dk. 4) Kabloyu kesmeden akım ölçen alet? — Pensampermetre. 5) Kanat tarağı hangi aralıkları düzeltir? — İnç başına 8–15 kanat.

Bir sonraki bölüm: Her şeyi bir arada tutan küçük parçalar; çivi, perçin, vida, dübel ve askılar.

Ders notu: Bu bölüm, HVACR Dersleri dizisinin 2. dersinin 2. bölümüdür. İçerik temel HVAC/R ders notlarından derlenmiştir; sayılar oradaki gibi bırakılmış, saha yorumları bana aittir.