Ders 6 · Bölüm 2: Gazlı ısıtma — mavi alev, gaz basıncı, karbonmonoksit güvenliği

Kış gecelerinde evlerin çoğunu gaz ısıtır. Gaz güçlü ve ucuzdur ama kurala uyulmazsa tehlikelidir. Bu bölüm gazlı ısıtmanın temellerini ve güvenliğini anlatıyor. Sayılar ders notlarındaki gibi.

Gaz türleri ve ısı değerleri

Yakıtın ne kadar ısı verdiği BTU ile ölçülür. Doğalgaz: 1 küp ayakta yaklaşık 1050 BTU; havadan hafif (özgül ağırlık 0,60), kaçakta yukarı çıkar. Propan: 2500 BTU; havadan ağır (1,52), kaçakta dibe çöker. Bütan: 3200 BTU.

Gaz basıncı ve inç su sütunu

Gaz basıncı psi yerine çok daha hassas bir birimle, inç su sütunuyla ölçülür; su dolu U borulu manometreyle okunur. 1 psi eşittir 27,7 inç su sütunu; 1 oz/inç kare eşittir 1,732 inç. Doğalgaz fırınında manifold basıncı 3,5 inç, propan (LPG) fırınında 11 inç su sütunudur.

Alev ve yanma havası

Gaz temiz yanmak için oksijenle doğru oranda karışmalı. Brülöre yanmadan önce gaza karışan birincil hava, yanma sırasında eklenen ikincil hava girer. Sağlıklı alev berrak mavidir, ucu hafif turuncu olabilir. Sarı ve tembel alev hava yetmediğini ve zehirli gaz üretildiğini gösterir; hava ayar kapağı kontrol edilir.

Karbonmonoksit ve alev doğrultma

Gaz tam yanmazsa renksiz, kokusuz ve çok zehirli karbonmonoksit oluşur. Alev doğrultma güvenliği şöyle çalışır: yanan gaz elektriği iletir; kontrol kartı aleve küçük bir alternatif akım yollar, alev onu tek yönlü doğru akıma çevirir. Ölçülen akım 1 ile 25 mikroamper arasındadır. Alev sönerse akım kesilir, kart gaz vanasını kapatır; patlama önlenir.

Baca ve yoğuşma

Geleneksel fırın 350–450 °F'lık dumanı çelik ya da çift cidarlı B tipi bacayla atar. Yoğuşmalı fırın dumandaki ısıyı o kadar çok alır ki duman 110–120 °F'a iner. Duman 140 °F çiy noktasının altına inince su buharı yoğuşur; bu sıvı asidiktir, metal bacayı çürütür; bu yüzden PVC borular kullanılır.

Verim: AFUE

AFUE, yakıtın ne kadarının faydalı ısıya döndüğünü söyler. Standart fırın yüzde 78–80, orta verimli yüzde 78–83, yoğuşmalı fırın yüzde 87–97; iki ya da üç ısı değiştiricisiyle bacadan kaçan gizli ısıyı geri kazanır. Fırın çıkışı eşittir yakıt girişi çarpı verim; hava akışı eşittir duyulur ısı bölü (1,08 çarpı sıcaklık farkı).

Sahada neden önemli?

Can güvenliği: sarı alevi ve karbonmonoksiti önlemek evdekileri zehirlenmeden korur.

Yakıt tasarrufu: doğru gaz basıncı (doğalgazda 3,5 inç) cihazı yüksek verimle çalıştırır.

Cihaz ömrü: yoğuşma suyunun PVC ile doğru tahliyesi ısı değiştiricinin delinmesini önler.

Ek malzeme

Bu bölümün ek malzemesi: ders notlarından üretilen özet, sohbet ve test.

Mini test

1) Bir küp ayak doğalgaz kaç BTU? — Yaklaşık 1050. 2) Doğalgaz manifold basıncı? — 3,5 inç su sütunu. 3) Sarı alev ne demek? — Hava yetersiz, karbonmonoksit tehlikesi. 4) Alev akımı hangi birimde? — Mikroamper, 1–25. 5) Yoğuşmalı fırının AFUE'si? — Yüzde 87–97.

Bir sonraki bölüm: Sıvı yakıtlı ısıtma; meme, atomizasyon, ateşleme, baca çekişi.

Ders notu: Bu bölüm, HVACR Dersleri dizisinin 6. dersinin 2. bölümüdür. İçerik temel HVAC/R ders notlarından derlenmiştir; sayılar oradaki gibi bırakılmış, saha yorumları bana aittir.