Ders 7 · Bölüm 6: Tipik çalışma koşulları — 40 °F evaporatör, 125 °F kondenser, EER ve SEER
Bir klimanın sağlıklı çalışıp çalışmadığını anlamak için önce normalin neye benzediğini bilmek gerekir; tıpkı ateş ölçmeden önce vücut sıcaklığının kaç olması gerektiğini bilmek gibi. Bu bölüm o referans noktalarını anlatıyor. Sayılar ders notlarındaki gibi.
Tasarım koşulları
Cihazlar hep aynı koşulda derecelendirilir: içeride 80 °F (27 °C) ve yüzde 50 nem, dışarıda 95 °F (35 °C). 3 tonluk bir cihaz bu koşulda 36.000 Btu/h verir. Çoğu kişi evini 75 °F (24 °C) ve yüzde 50 nemde kullandığı için ders notları bu koşulu referans alır. Nem artışı göstergelerde pek görünmez; en belirgin işaret drenajdan akan yoğuşma suyunun çoğalmasıdır.
Evaporatör: 40 °F ve 70 / 118 psig
Evaporatör ısıyı bir sünger gibi emer; ne kadar çok ısı emerse basınç o kadar yükselir. 75 °F ve yüzde 50 nemde soğutucu 40 °F'ta (4 °C) kaynar: R-22 için emiş 70 psig (tam değeri 68,5), R-410A için 118 psig, kızgınlık 10 °F. Standart cihazda kaynama, dönüş havasından yaklaşık 35 °F soğuktur. Oda 77 °F'a çıkınca emiş 73 psig, kızgınlık 13 °F olur. Cihaz uzun süre kapalı kalıp oda 85 °F'a ulaşırsa kaynama 50 °F'a çıkar: R-22'de 84 ile 93, R-410A'da 142 ile 156 psig.
Kondenser: 125 °F ve 278 psig
Kondenser ısıyı dışarı atar. Standart kondenser, dış havadan yaklaşık 30 °F (en fazla 35 °F) sıcakta yoğuşturur. 95 °F günde 125 °F eder: R-22 için 278, R-410A için 446 psig; 130 °F'ta 297 ve 475 psig. Serpantin kirlendikçe yoğuşma 130 °F'a yaklaşır. Emiş yükselirse basma basıncı da yükselir: yoğuşma 10 °F artıp 135 °F olunca R-22'de 317, R-410A'da 506 psig görülür. Basma basıncı arttıkça kapasite düşer.
Yüksek verimli cihazlar: 115 °F
Yüksek verim, daha geniş kondenser yüzeyi, daha çok kanatçık ya da farklı alaşımla elde edilir. Yoğuşma dış havadan yalnız 20 °F fazladır: 95 °F günde 115 °F, yani R-22 için 243, R-410A için 390 psig. Sıkıştırma oranı düştüğü için kompresör daha az güç çeker. Evaporatör de büyüktür ve 45 °F'ta kaynar: 76 ve 130 psig. Ilık havada büyük kondenser fazla iyi çalışıp gazı içinde tutar, evaporatörü aç bırakır ve donmaya yol açabilir. Bu yüzden 85 °F'ın altında yavaş dönen iki hızlı ya da değişken hızlı fanlar kullanılır.
EER ve SEER
EER, Btu/h cinsinden çıkışın watt cinsinden girişe bölümüdür. 36.000 Btu/h veren ve 4000 W çeken cihazın EER'i 9'dur; aynı serinliği 3600 W ile veren cihazınki 10. Sayı büyüdükçe cihaz daha verimlidir. EER, otoyolda sabit hızla giden arabanın yakıtı gibidir; açılış ve kapanışları saymaz. SEER ise şehir içi dur-kalk dahil mevsimlik ortalamadır. 13 SEER artık zorunludur; değişken frekanslı sürücülü cihazlarda 20'lerin ortası nadir değildir.
Elektriksel koşullar
Konutta 230 V tek faz tipiktir. Gerilim etiket değerinin artı eksi yüzde 10'u içinde olmalıdır: 208/230 V motor için en az 208 çarpı 0,90 eşittir 187,2 V, en fazla 230 çarpı 1,10 eşittir 253 V. 180 V ölçülürse cihaz çalıştırılmaz; 260 V'ta çalıştırılabilir, çünkü kalkışta gerilim biraz düşer. Belgesiz cihazda referans: ton başına yaklaşık 400 cfm hava; 3 tonluk kompresör 230 V'ta yaklaşık 17 A çeker; iç fan yaklaşık 1/3 hp'dir ve 230 V'ta 3,6 A çeker. Fan 5 A çekiyorsa sorun aranır.
Sahada neden önemli?
Referans noktası: belgesi olmayan cihazda bile 40 °F kaynama ve dış hava artı 30 °F yoğuşma kuralı ilk karşılaştırmayı verir.
Doğru zaman: uzun süre kapalı kalan cihazda basınçlar yüksek görünür; yük düşünce ölçmek yanlış teşhisi önler.
Fatura: EER ve SEER büyüdükçe aynı serinlik daha az elektrikle gelir.
Ek malzeme
Bu bölümün ek malzemesi: ders notlarından üretilen özet, sohbet ve test.
Sohbet olarak dinle: iki sunucu bu bölümü konuşuyor →Kendini sına: bölüm testi (çoktan seçmeli) →
Mini test
1) 75 °F ve yüzde 50 nemde evaporatör kaç °F'ta kaynar? — 40 °F. 2) Bu durumda R-410A emiş basıncı? — 118 psig. 3) 95 °F günde standart kondenser kaç °F'ta yoğuşturur? — 125 °F (R-22 için 278 psig). 4) 36.000 Btu/h veren, 4000 W çeken cihazın EER'i? — 9. 5) 208/230 V motorda en düşük gerilim? — 187,2 V.
Bir sonraki bölüm: Klimada arıza tespiti; kızgınlık, aşırı soğuma, elektrik ölçümleri.
Ders notu: Bu bölüm, HVACR Dersleri dizisinin 7. dersinin 6. bölümüdür. İçerik temel HVAC/R ders notlarından derlenmiştir; sayılar oradaki gibi bırakılmış, saha yorumları bana aittir.
