Islak termometre: Terin buharlaşamadığı gün sıcak neden ölümcül olur?

Prof. Dr. Levent Kurnaz Ağustos sonunda Son Buzul Erimeden'de, sıcak hava dalgalarının neden öldürücü olabildiğini tek bir kavramla anlattı: ıslak termometre sıcaklığı. Ucuna ıslak bir bez sarılmış termometre, havanın ne kadar nem çekebildiğini gösterir. Vücudumuz da aynı yolla soğur: ter buharlaştıkça. Nem yükselip ter buharlaşamadığında vücut ısısı kontrolsüz yükselir.

Yıllarca bunun için tek bir eşik konuşuldu: altı saati aşan bir süre 35 derecelik ıslak termometre sıcaklığı, sağlıklı bir insanın bile dayanamayacağı sınır. Kurnaz'ın aktardığı yeni çalışmalar bu sabit sayının yanıltıcı olduğunu gösteriyor. Gerçek eşik yaşa, güneşe doğrudan maruz kalmaya, terleme kapasitesine göre değişiyor; yaşlılar için çok daha düşük olabiliyor. Geçmişin ölümcül sıcak dalgalarına bakan bilim insanları, 35 dereceye hiç ulaşılmadığı hâlde yaşlıların dayanamayacağı koşulların oluştuğunu görmüş. Kurnaz'ın deyişiyle: ölümcül sıcaklık bir eşik değil, sessizce yaklaşan bir çizgi.

En riskli bölge olarak Hint alt kıtasını gösteriyor: yüksek nem, kalabalık nüfus ve soğutmaya sınırlı erişim. Pakistan'ın şehirleri yazın düzenli olarak 48–50 dereceyi görüyor. Dünya Meteoroloji Örgütü de 2026'nın ikinci yarısında güçlenen bir El Niño'nun uzun dönemli ısınmanın üstüne binebileceği uyarısını yapmış.

Kurnaz'ın önerileri: erken uyarı sistemleri, sıcak dalgasında değişen çalışma saatleri, yaşlılara ve açık havada çalışanlara öncelikli serinletme desteği ve bunların yanında salım azaltımını sürdürmek.

Kaynak: Levent Kurnaz, “Islak Termometre Sıcaklığı Nedir, Yükselmesi Neden Ölümcül Olabilir?”, Son Buzul Erimeden, 26 Ağustos 2026, https://sonbuzulerimeden.blogspot.com/2026/08/islak-termometre-scaklg-nedir.html · Rakamlar yazıdan aktarılmıştır. Yorum katılmadan özetlenmiştir. Yazının tamamı kendi sayfasında.