Lüzumsuz olabilmek: Senden sonra da dönen iş

İshak Alaton, 1992'de 65 yaşına girerken bir yazı yazar. Başlığı Lüzumsuz Olabilmek'tir. Lüzumsuz olmak değil; bilerek, isteyerek lüzumsuz hale gelebilmek.

Fikir sade ama cesur: kurduğu şirketteki sorumlulukları genç kuşağa hızla devretmek. İkinci kuşağın kurucular kadar bilgili ve becerikli olduğunu, gün geçtikçe kendisine daha az danıştıklarını görmekten gurur duyar. Beş yıl içinde şirket işlerinde tamamen lüzumsuz olmayı hedefler ve bunu ömrünün taçlanması sayar.

Bu fikrin tohumu çok daha önce atılmıştır. 23 yaşında İsveç'e gitmeye karar verdiğinde patronu onu tutmak için maaşını artırır. Alaton ise ayrılmadan önce yerine bir arkadaşını işe alır, ona işi öğretir ve öyle gider. Genç yaşta bile arkasında boşluk bırakmamayı seçmiştir.

Sahada bunun tersini çok gördüm: her şeyi bilen, her arızada aranan, telefonu hiç susmayan usta. Dışarıdan çok lüzumlu görünür. Ama o usta hastalandığında iş durur, tatile çıkamaz, yanındaki çırak da hiçbir zaman usta olamaz. Kendini vazgeçilmez yapan adam, farkında olmadan işini kendine kelepçeler.

Usta öğretici olarak benim hedefim de bu: yanımda yetişen gencin bir gün bana danışmadan arızayı çözmesi. O gün biraz lüzumsuz olurum; ama asıl başarı o gündür.

Kurduğumuz yazılımların ve süreçlerin amacı da aynı. Bilgi tek bir kişinin kafasında değil, sistemde dursun; işi bilen emekli olduğunda bilgi de onunla emekli olmasın. Lüzumlu olmak iyidir; ama asıl ustalık, senden sonra da dönen bir iş bırakabilmektir. Kaynaklar: Mehmet Gündem, Lüzumsuz Adam – İshak Alaton ve Lüzumlu Adam – İshak Alaton (Alfa Yayınları).